Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 42

ततः प्रभृति तत्तीर्थमग्नितीर्थं प्रचक्षते । ये तत्र पक्षसन्धौ तु स्नानदानैस्तु भाविताः

tataḥ prabhṛti tattīrthamagnitīrthaṃ pracakṣate | ye tatra pakṣasandhau tu snānadānaistu bhāvitāḥ

Von da an nennt man jene heilige Furt Agnitīrtha. Wer dort am Übergang der beiden Pakṣas rituell badet und Gaben spendet, wird durch diese Taten gereinigt und erhoben.

ततःthereafter/from that
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय; तद्-प्रातिपदिकात्)
Formअव्यय (Adverb)
प्रभृतिfrom then onward
प्रभृति:
Kriya-vishesana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रभृति (अव्यय)
Formअव्यय (Postposition-like adverb: 'from ... onwards')
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; विशेषणम्
तीर्थम्pilgrimage-place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अग्नितीर्थम्Agni-tīrtha (Fire-ford)
अग्नितीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः (तत्पुरुषः)
प्रचक्षतेthey call/declare
प्रचक्षते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+चक्ष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपदम्
येthose who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय (Adverb of place)
पक्षसन्धौat the junction of fortnights (new/full moon time)
पक्षसन्धौ:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक) + सन्धि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः (तत्पुरुषः)
तुindeed/and
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (Particle/emphasis)
स्नानदानैःby bathing and giving (charity)
स्नानदानैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः (द्वन्द्वः)
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (Particle)
भाविताःpurified/imbued
भाविताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभू (धातु) → भावित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formकर्मणि भूतकृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम्

Narrator (contextual)

Tirtha: Agnitīrtha

Type: ghat

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: Pilgrims at a river ghat labeled Agnitīrtha, performing ritual bath at twilight-like ‘junction’ time; some distribute alms while a small sacred fire burns nearby.

A
Agnitīrtha
P
Pakṣa-sandhi (lunar fortnight junction)

FAQs

Sacred places become enduring vessels of merit; timed observances (snāna and dāna) transform the devotee’s inner purity.

Agnitīrtha—so named from this event—associated with the Māhiṣmatī/Revā Khaṇḍa sacred landscape.

Perform snāna (ritual bathing) and dāna (charity) at Agnitīrtha specifically at pakṣa-sandhi (the fortnight junction).