Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 41

सुदर्शनाया लाभेन परितुष्टो हुताशनः । ज्वलते सन्निधौ नित्यं माहिष्मत्यां युधिष्ठिर

sudarśanāyā lābhena parituṣṭo hutāśanaḥ | jvalate sannidhau nityaṃ māhiṣmatyāṃ yudhiṣṭhira

Erfreut über den Gewinn der Sudarśanā lodert Hutāśana (Agni) stets in nächster Nähe in Māhiṣmatī, o Yudhiṣṭhira.

सुदर्शनायाःof Sudarśanā
सुदर्शनायाः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसुदर्शन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
लाभेनby/through the gain
लाभेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootलाभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
परितुष्टःfully satisfied
परितुष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरि+तुष् (धातु) → परितुष्ट (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (Past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषणम्
हुताशनःFire (Agni)
हुताशनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहुत+अशन (प्रातिपदिक); अग्नि-पर्याय
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः (तत्पुरुषः)
ज्वलतेblazes
ज्वलते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootज्वल् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपदम्
सन्निधौin (its) presence/nearby
सन्निधौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसन्निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-vishesana (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (Adverb/क्रियाविशेषण)
माहिष्मत्याम्in Māhiṣmatī
माहिष्मत्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमाहिष्मती (प्रातिपदिक; स्थाननाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
युधिष्ठिरO Yudhiṣṭhira
युधिष्ठिर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर (प्रातिपदिक; संबोधन)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन

Narrator addressing Yudhiṣṭhira (listener)

Tirtha: Agnitīrtha (at Māhiṣmatī)

Type: ghat

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: Agni, pleased, blazes steadily near Māhiṣmatī; the riverbank and city silhouette frame an ever-burning sacred flame, suggesting a perpetual altar by the Revā.

S
Sudarśanā
H
Hutāśana (Agni)
M
Māhiṣmatī
Y
Yudhiṣṭhira

FAQs

When dharma is fulfilled, divine forces become steady protectors—Agni’s abiding presence symbolizes sanctified order.

Māhiṣmatī is explicitly praised as the place where Agni remains ever-present.

No direct prescription here; it states the enduring sacred presence (nitya-sannidhi) of Agni at the place.