Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 37

स एव रुद्रः स जगज्जहार सृष्ट्यर्थमीशः प्रपितामहोऽभूत् । संरक्षणार्थं जगतः स एव हरिः सुचक्रासिगदाब्जपाणिः

sa eva rudraḥ sa jagajjahāra sṛṣṭyarthamīśaḥ prapitāmaho'bhūt | saṃrakṣaṇārthaṃ jagataḥ sa eva hariḥ sucakrāsigadābjapāṇiḥ

Er allein ist Rudra: Er zieht das Weltall zurück. Zum Zwecke der Schöpfung wird der Herr zum Prāpitāmaha, zu Brahmā. Und zum Schutz der Welt ist er selbst Hari, in dessen Händen der herrliche Diskus, das Schwert, die Keule und der Lotus ruhen.

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (निपात) = emphatic particle
रुद्रःRudra
रुद्रः:
Karta (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
जगत्the world
जगत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
जहारtook away/destroyed
जहार:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Root√हृ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत) = perfect; प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सृष्ट्यर्थम्for the purpose of creation
सृष्ट्यर्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootसृष्टि (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-तत्पुरुष/उपपद (सृष्ट्यै अर्थः); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; प्रयोजन
ईशःthe Lord
ईशः:
Karta (Subject qualifier)
TypeNoun
Rootईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
प्रपितामहःthe great-grandfather (Brahmā)
प्रपितामहः:
Karta (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootप्र (उपसर्ग) + पितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अभूत्became
अभूत्:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत) = imperfect; प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
संरक्षणार्थम्for protection
संरक्षणार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootसंरक्षण (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (संरक्षणस्य अर्थः) / प्रयोजनार्थ; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
जगतःof the world
जगतः:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (निपात)
हरिःHari (Viṣṇu)
हरिः:
Karta (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सुexcellent/well
सु:
Sambandha (Compound member)
TypeIndeclinable
Rootसु (अव्यय/उपसर्गवत्)
Formअव्यय (उपसर्गवत्) = intensifier ‘सु-’ (समासपूर्वपद)
चक्रdiscus
चक्र:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद
असिsword
असि:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootअसि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासपूर्वपद
गदाmace
गदा:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootगदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; समासपूर्वपद
अब्जlotus
अब्ज:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootअब्ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद
पाणिःwhose hands hold a fine discus, sword, mace, and lotus
पाणिः:
Karta (Subject qualifier)
TypeNoun
Rootपाणि (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (सुचक्र-असि-गदा-अब्ज-पाणिः = ‘यस्य पाणौ एतानि’); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

Sūta (Lomaharṣaṇa) [deduced]

Tirtha: Revā tīrtha circuit (contextual)

Type: river

Scene: A single divine figure is shown in three functional aspects: as Rudra withdrawing the cosmos, as Brahmā creating, and as Hari protecting with discus, sword, mace, and lotus.

R
Rudra
B
Brahmā (Prapitāmaha)
H
Hari (Viṣṇu)

FAQs

Creation, protection, and dissolution are functions of one Supreme Reality appearing as Brahmā, Viṣṇu, and Rudra.

No single tīrtha is named in this verse; it supports the Revā-khaṇḍa’s broader sacred-geography narrative by grounding it in unified devotion.

None directly; the verse prescribes an attitude—honour the one Lord in all divine forms.