Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 71

चतुर्दश्यां निराहारः स्थितो भूत्वा शुचिव्रतः । पूजयेत्परया भक्त्या रात्रौ जागरणे शिवम्

caturdaśyāṃ nirāhāraḥ sthito bhūtvā śucivrataḥ | pūjayetparayā bhaktyā rātrau jāgaraṇe śivam

Am vierzehnten Mondtag, ohne Speise fastend, standhaft und ein Gelübde der Reinheit wahrend, soll man Śiva mit höchster Hingabe verehren und die Nacht hindurch wachen.

चतुर्दश्याम्on the fourteenth lunar day
चतुर्दश्याम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तिथिवाचक (time-locative)
निराहारःfasting (without food)
निराहारः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिराहार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण; समासः—निः आहारः यस्य (नञ्/अव्ययीभाव-प्राय; व्यवहारतः बहुव्रीहि-भाव)
स्थितःstanding/remaining
स्थितः:
Karta (Predicate/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + क्त (क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriya (Adverbial action)
TypeVerb
Rootभू (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having become)
शुचिव्रतःone of pure vow
शुचिव्रतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootशुचिव्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण; समासः—शुचि व्रतम् यस्य/शुचि-व्रत (कर्मधारय/बहुव्रीहि-भाव)
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधिलिङ्), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
परयाwith supreme
परया:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; विशेषण
भक्त्याdevotion
भक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करणवाचक
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; कालवाचक (time-locative)
जागरणेduring the vigil
जागरणे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजागरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; अवस्थावाचक (in the vigil)
शिवम्Śiva
शिवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha: Māṇḍaveśvara / Māṇḍavya-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Mahārāja (king)

Scene: Night-time temple vigil at Māṇḍaveśvara: devotees seated with lamps, chanting before a Shiva-linga; some stand in prayer, others offer bilva; moonlit caturdaśī sky; atmosphere of wakeful devotion.

C
Caturdaśī
Ś
Śiva
J
Jāgaraṇa (night vigil)

FAQs

Discipline (fasting and purity) joined to devotion (bhakti) culminates in direct Śiva-worship, especially during sacred nights.

The ongoing context is the Devakhāta/Māṇḍaveśvara tīrtha, where such observances are said to yield heightened merit.

Caturdaśī upavāsa (nirāhāra fasting), śuci-vrata (purity vow), and night-long jāgaraṇa with Śiva-pūjā.