Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 85

जातं तु स्वगृहे वत्सं द्विजन्मा यस्तु वाहयेत् । पतन्ति पितरस्तस्य ब्रह्मकोकगता अपि

jātaṃ tu svagṛhe vatsaṃ dvijanmā yastu vāhayet | patanti pitarastasya brahmakokagatā api

Wenn ein Zweimalgeborener (dvija) das im eigenen Hause neugeborene Kalb zur Arbeit zwingt, so heißt es, dass seine Ahnen fallen, selbst wenn sie Brahmaloka erreicht haben.

जातम्born
जातम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootजन् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकृदन्तः, नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्म-विशेषणम्
तुbut
तु:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (contrast/emphasis)
स्वगृहेin one’s own house
स्वगृहे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्व + गृह (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुष-समासः (स्वस्य गृहः)
वत्सम्calf
वत्सम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
द्विजन्माa twice-born (Brāhmaṇa etc.)
द्विजन्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वि + जन्मन् (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुष-समासः (द्वे जन्मनी यस्य/द्वितीयं जन्म उपनयनात्)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्ध-प्रत्यय
तुbut
तु:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात
वाहयेत्should make (it) carry / should yoke
वाहयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; causative sense in usage
पतन्तिfall
पतन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्
पितरःthe ancestors
पितरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्; सर्वनाम
ब्रह्मकोकगताgone to Brahma-loka
ब्रह्मकोकगता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्रह्म + कोक + गत (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त ‘गत’; तत्पुरुष-समासः (ब्रह्मकोके गता = gone to Brahma-loka)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also/even)

Unspecified in snippet (Revākhaṇḍa narrative voice; likely a Purāṇic narrator addressing a listener within Revā-māhātmya)

Tirtha: Revā-associated pitṛ-dharma (general)

Type: river

Scene: A twice-born householder is shown about to commit an improper act with a newborn calf; above, luminous pitṛs in Brahmaloka begin to dim and descend, illustrating the dramatic consequence; a priest figure gestures in prohibition.

P
Pitṛs
B
Brahmaloka

FAQs

Household actions are portrayed as directly affecting ancestral welfare; negligent or improper conduct can diminish even earned posthumous merit.

The broader setting is Revā-kṣetra (Narmadā region) within the Revā Khaṇḍa, though this verse itself emphasizes pitṛ-related dharma rather than a named tirtha.

A cautionary rule regarding handling/feeding a newly born calf within the home is stated as having karmic impact on the Pitṛs.