Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 44

मात्स्यं मत्स्येन यत्प्रोक्तं मनवे षोडशं क्रमात् । तच्चतुर्दशसाहस्रं संख्यया वदतां वर

mātsyaṃ matsyena yatproktaṃ manave ṣoḍaśaṃ kramāt | taccaturdaśasāhasraṃ saṃkhyayā vadatāṃ vara

Das Mātsya-Purāṇa, das die Fisch-Inkarnation dem Manu lehrte, ist der Reihenfolge nach das sechzehnte; seine Zahl beträgt vierzehntausend Verse, o Bester der Redner.

mātsyamthe Mātsya (Purāṇa)
mātsyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmātsya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (पुराणनाम)
matsyenaby Matsya (the Fish-incarnation)
matsyena:
Karana (Agent in passive/कर्तृ-करण)
TypeNoun
Rootmatsya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
yatwhich
yat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्ध-प्रयोगः (relative pronoun)
proktamwas spoken/taught
proktam:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√vac (वच्) (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि (was said)
manaveto Manu
manave:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootmanu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन
ṣoḍaśamsixteenth
ṣoḍaśam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootṣoḍaśa (संख्या-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम् (16th)
kramātin order/according to sequence
kramāt:
Hetu/Apadana (Ablative of manner/source/अपादान)
TypeNoun
Rootkrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अव्ययीभावार्थः (in due order)
tatthat
tat:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देश (that)
caturdaśa-sāhasramfourteen thousand
caturdaśa-sāhasram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootcaturdaśa (संख्या-प्रातिपदिक) + sāhasra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगुसमासः (१४-सहस्रम्)
saṃkhyayāby count
saṃkhyayā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootsaṃkhyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
vadatāmof those who speak
vadatām:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Root√vad (वद्) (धातु)
Formकृदन्त (शतृ-प्रत्ययान्त present active participle) ‘vadat’; पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; ‘वर’ इत्यस्य षष्ठी-सम्बन्धः
varaO best (one)
vara:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Listener: vadatāṃ vara (best among speakers)

Scene: A didactic scene with a mythic inset: foreground sages reciting the Purāṇa list; background vignette shows Matsya (fish form) instructing Manu near waters, symbolizing the origin of the Mātsya Purāṇa teaching.

M
Mātsya Purāṇa
M
Matsya (avatāra)
M
Manu

FAQs

It underscores divine-to-human transmission of dharma through Purāṇas, linking scripture to avatāra and progenitor (Manu) lineages.

None explicitly; the verse is part of a catalogue rather than a site-specific māhātmya.

None; it provides identification and extent of the Mātsya Purāṇa.