Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 30

Rishi: Yājñavalkya-tradition (school attribution)
Devata: Tanūnapāt (Agni); Sarasvatī; Aśvins-and-Indra
Chandas: Yajus/prose-formula

होता॑ यक्ष॒त्तनू॒नपा॒त्सर॑स्वती॒मवि॑र्मे॒षो न भे॑ष॒जं प॒था मधु॑मता॒ भर॑न्न॒श्विनेन्द्रा॑य वी॒र्यं बद॑रैरुप॒वाका॑भिर्भेष॒जं तोक्म॑भि॒: पय॒: सोम॑: परि॒स्रुता॑ घृ॒तं मधु॒ व्यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

hótā yákṣat tanūnapāt sárasvatīm ávir méṣo ná bheṣajáṃ pathā́ mádhumatā bhárann aśvinéndrāya vīryàṃ bádarair upavākā́bhir bheṣajáṃ tókma-bhiḥ páyaḥ sómaḥ parísrutā ghṛtáṃ mádhu vyàntv ā́jyasya hótar yaja

Der Hotṛ soll dem Tanūnapāt und der Sarasvatī opfern. Wie Mutterschaf und Widder ein Heilmittel sind, es auf dem honigreichen Pfad herbeitragend — so sei den Aśvins‑und‑Indra heldische Kraft; mit Badara‑Früchten, mit Upavākā‑Rufen ein Heilmittel; mit Samen ein Heilmittel. Mögen Milch, der gut geseihte Soma, Ghee und Honig anwachsen; mögen sie in die Opfergabe eindringen. O Hotṛ, opfere!

होता । यक्षत् । तनूनपात् । सरस्वतीम् । अविः । मेषः । न । भेषजम् । पथा । मधुमता । भरन् । अश्विनेन्द्राय । वीर्यम् । बदरैः । उपवाकाभिः । भेषजम् । तोक्मभिः । पयः । सोमः । परिस्रुताः । घृतम् । मधु । व्यन्तु । आज्यस्य । होतः । यज

होताthe Hotṛ priest
होता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक) < √हु
यक्षत्let him worship / may he sacrifice
यक्षत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√यज् (देवपूजा)
तनूनपात्Tanūnapāt (a form of Agni)
तनूनपात्:
कर्म
TypeNoun
Rootतनूनपात् (प्रातिपदिक)
सरस्वतीम्Sarasvatī
सरस्वतीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
अविःa ewe
अविः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअवि (प्रातिपदिक)
मेषःa ram
मेषः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमेष (प्रातिपदिक)
like / as
:
TypeIndeclinable
Root
भेषजम्medicine; remedy
भेषजम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभेषज (प्रातिपदिक)
पथाby the path; along the way
पथा:
करण
TypeNoun
Rootपथ (प्रातिपदिक)
मधुमताwith sweetness; honeyed
मधुमता:
करण
TypeAdjective
Rootमधुमत् (प्रातिपदिक)
भरन्bearing; bringing
भरन्:
कर्तृ
TypeVerb
Root√भृ (भरणे)
अश्विनौto the Aśvins
अश्विनौ:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
इन्द्रायto Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वीर्यम्strength; heroic power
वीर्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
बदरैःwith jujube fruits (badara)
बदरैः:
करण
TypeNoun
Rootबदर (प्रातिपदिक)
उपवाकाभिःwith subsidiary hymns/recitations (upavākā)
उपवाकाभिः:
करण
TypeNoun
Rootउपवाका (प्रातिपदिक)
भेषजम्remedy
भेषजम्:
कर्म
TypeNoun
Rootभेषज (प्रातिपदिक)
तोक्मभिःwith grains/seeds
तोक्मभिः:
करण
TypeNoun
Rootतोक्म (प्रातिपदिक)
पयःmilk
पयः:
कर्म
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
परिस्रुताःhaving flowed around; well-filtered
परिस्रुताः:
कर्तृ
TypeVerb
Rootपरि-√स्रु (स्रवणे)
घृतम्ghee
घृतम्:
कर्म
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
मधुhoney; sweetness
मधु:
कर्म
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
व्यन्तुlet them pervade/spread (forth)
व्यन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Root√व्या (वा √अन्/√इ?; वैदिक रूप: व्यन्तु = ‘वेन्तु/वियन्तु’)
आज्यस्यof the clarified butter (ājyá)
आज्यस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootआज्य (प्रातिपदिक)
होतरीin/at the Hotṛ (office); at the Hotṛ
होतरी:
अधिकरण
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
यजsacrifice! worship!
यज:
क्रिया
TypeVerb
Root√यज् (देवपूजा)
T
Tanūnapāt (Agni-as-embodied-fire)
S
Sarasvatī
A
Aśvins
I
Indra