Rig Veda 8.103.11 — Mandala 8, Sukta 103, Mantra 11
Sukta 8.103
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
उदिता यो निदिता वेदिता वस्वा यज्ञियो ववर्तति । दुष्टरा यस्य प्रवणे नोर्मयो धिया वाजं सिषासतः ॥
Transliteration
udítā yó nídītā védītā vásvā ā́ yajñíyo vavártatī | duṣṭárā yásya praváṇe nórmayo dhiyā́ vā́ja sísāsataḥ ||
Translation
Der Entzündete und Hingesetzte, der Wissende und Kundtuende, der Reiche, des Yajña Würdige, bewegt und wendet sich in seinem Wirken. Schwer zu durchqueren sind die Wogen in seinem Abstieg; doch mit erleuchtetem Denken suchen sie den vā́ja, die Fülle der Kraft.
Word by Word
उदिताrisen, arisen
उदिता:
विशेषण (कर्तृपदस्य) / कर्ता-संबन्ध
TypeAdjective
Rootउदिता- (कृदन्त; √इ/√ए ‘गमन/उदय’ > उदित ‘उदित/उत्थित’)
यःwho
यः:
कर्तृ (मुख्यक्रियायाः) / सम्बन्धसूचक
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
निदिताset down, established
निदिता:
विशेषण (यः) / कर्ता-संबन्ध
TypeAdjective
Rootनिदिता- (कृदन्त; नि-√दा/√धि ‘स्थापन/निधान’ > निदित ‘निहित/स्थापित’)
वेदिताknown, recognized
वेदिता:
विशेषण (यः) / कर्ता-संबन्ध
TypeAdjective
Rootवेदिता- (कृदन्त; √विद् ‘ज्ञान’ > वेदित ‘ज्ञात/विदित’)
वस्वाthe wealthy one; possessor of riches
वस्वा:
कर्तृ (यः) / विशेष्य
TypeNoun/Adjective
Rootवसु- (प्रातिपदिक)
यज्ञियःworthy of sacrifice, sacrificial
यज्ञियः:
विशेषण (वस्वा/यः)
TypeAdjective
Rootयज्ञिय- (प्रातिपदिक; यज्ञ + -इय)
ववर्ततिmoves, turns, proceeds
ववर्तति:
क्रिया (मुख्य) — कर्ता: यः
TypeVerb
Root√वृत् (वर्तते) ‘वर्त/परिवर्त/प्रवृत्त’
दुष्टराhard to cross, difficult
दुष्टरा:
विशेषण (प्रवणे) / अधिकरण-संबन्ध
TypeAdjective
Rootदुष्- + तर- (प्रातिपदिक; ‘दुस्तर’ = कठिनतया तरणीय)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘whose’
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रवणेin the slope/declivity; in the downward course
प्रवणे:
अधिकरण (locative)
TypeNoun
Rootप्रवण- (प्रातिपदिक)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (our) / हित-संबन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊर्मयःwaves, surges
ऊर्मयः:
कर्तृ (उपवाक्ये) / विषय
TypeNoun
Rootऊर्मि- (प्रातिपदिक)
धियाwith thought, by insight
धिया:
करण (instrument) / साधन
TypeNoun
Rootधी- (प्रातिपदिक)
वाजO Vāja (giver of strength/prize); O strength
वाज:
सम्बोधन (address) / प्रार्थना-संबन्ध
TypeNoun
Rootवाज- (प्रातिपदिक)
सिषासतःthey strive/desire (to obtain), they seek
सिषासतः:
क्रिया (उपवाक्ये) — कर्ता: (नः) [अस्माकं जनाः]
TypeVerb
Root√शास्/√सास् (इच्छार्थ-देशिदेरिवेटिव; सि-षास् ‘to desire to win/obtain/command’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.