
Sukta 4.40
Vāmadeva Gautama
Dadhikrāvan (primary); associated powers: Uṣas, Apas, Agni, Sūrya, Bṛhaspati, Angirasa
Triṣṭubh (probable)
Dieser kurze Hymnus verkündet Dadhikrāvan – die schnelle, siegreiche Macht, oft als göttliches Ross oder als solar-vogelhafte Kraft vorgestellt – und treibt den Sänger voran durch die Morgenröten und im Beistand verbundener Gottheiten (Wasser, Agni, Sūrya, Bṛhaspati, Aṅgirasa). Er rühmt seine Schnelligkeit, seinen windgleichen Schwung und seine schützende Stärke; er gipfelt in einem tiefen symbolischen Vers vom „Schwan“, der in vielen Bereichen sitzt, und setzt die Gottheit mit dem Ṛta selbst gleich, der kosmischen Wahrheit und Ordnung.
Mantra 1
दधिक्राव्ण इदु नु चर्किराम विश्वा इन्मामुषसः सूदयन्तु । अपामग्नेरुषसः सूर्यस्य बृहस्पतेराङ्गिरसस्य जिष्णोः ॥
Nun wahrlich wollen wir Dadhikrāvan verkünden; mögen alle Uṣas, die Morgenröten, mich vorwärts treiben — die Morgenröten der Wasser, des Agni, der Sonne, des Bṛhaspati, des Aṅgirasa, des Sieghaften.
Mantra 2
सत्वा भरिषो गविषो दुवन्यसच्छ्रवस्यादिष उषसस्तुरण्यसत् । सत्यो द्रवो द्रवरः पतंगरो दधिक्रावेषमूर्जं स्वर्जनत् ॥
Kraftvoll, Fülle bringend, nach den lichten Kühen (Strahlen) begehrend, erringt er die ersehnte Berühmtheit; er ist der Antrieb der Uṣas, der Morgenröten, schnell im Lauf. Wahrhaft in seinem Rennen, ein Läufer unter Läufern, ein geflügelter Flieger, erzeugt Dadhikrāvan in uns Nahrung, Kraft und das innere Himmelslicht (svar).
Mantra 3
उत स्मास्य द्रवतस्तुरण्यतः पर्णं न वेरनु वाति प्रगर्धिनः । श्येनस्येव ध्रजतो अङ्कसं परि दधिक्राव्णः सहोर्जा तरित्रतः ॥
Und wahrlich: wenn er in seinem schnellen Drang dahinstürmt, folgt ihm der Wind wie ein Blatt im Flug, vom Starken getrieben. Wie beim Falken die zitternde Flugfeder, so umgibt ihn rings die mächtige Energie und Kraft des Dadhikrāvan, wenn er hinübergeht, darüber hinaus.
Mantra 4
उत स्य वाजी क्षिपणिं तुरण्यति ग्रीवायां बद्धो अपिकक्ष आसनि । क्रतुं दधिक्रा अनु संतवीत्वत्पथामङ्कांस्यन्वापनीफणत् ॥
Und dieses Ross der Fülle eilt, sich rasch beschleunigend, am Hals gebunden, an der Flanke vom Sitz eng gehalten. Dadhikrā folgt dem kratu, dem Willen-Entschluss, in vollkommener Zucht; auf dem Pfad beugt und streckt er die Wendungen, die Krümmungen des Weges bezwingend.
Mantra 5
हंसः शुचिषद्वसुरन्तरिक्षसद्धोता वेदिषदतिथिर्दुरोणसत् । नृषद्वरसदृतसद्व्योमसदब्जा गोजा ऋतजा अद्रिजा ऋतम् ॥
Der Haṃsa, der Schwan, im Reinen wohnend, ein Leuchtender, im Luftraum sitzend; der Hotar, auf der Opferstätte sitzend; der Gast, im Haus sitzend. Im Menschen sitzend, im Höchsten sitzend, im Ṛta sitzend, im Weiten sitzend; aus den Wassern geboren, aus den Strahlen geboren, aus Ṛta geboren, aus dem Fels geboren — er ist Ṛta selbst.
Dadhikrāvan is praised as a swift, victorious divine force—often pictured like a powerful steed or solar-bird energy—that carries the worshipper forward and protects the undertaking.
The hymn links Dadhikrāvan to a whole chain of supportive powers: dawn-renewal (Uṣas), purification (Waters), fiery will (Agni), illumination (Sūrya), and inspired sacred speech/priestly force (Bṛhaspati/Aṅgirasa).
It says the ‘Swan’—a symbol of pure, luminous consciousness—is present in many places (sky, altar, home, within people) and is born from waters and light; ultimately it is identified with Ṛta, the principle of truth and right order.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.