Rig Veda 3.32.14: Mandala 3, Sukta 32, Mantra 14

Sukta 3.32

Rishi: Gāthin Viśvāmitra (traditional attribution for RV 3.32)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh

Samhita Patha (Devanagari)

विवेष यन्मा धिषणा जजान स्तवै पुरा पार्यादिन्द्रमह्नः । अंहसो यत्र पीपरद्यथा नो नावेव यान्तमुभये हवन्ते ॥

Sanskrit recitationRig Veda 3.32.14

Transliteration

vivéṣa yán mā dhiṣáṇā jajā́na stávai purā́ pā́ryād índram áhnaḥ | áṃhaso yátra pī́parad yáthā no nā́veva yā́ntam ubháye havante ||

Translation

In mich ist eingegangen, was die inspirierte Einsicht (dhiṣaṇā) gebar: dass ich Indra preise, damit er uns über die Bedrängnis des Tages hinübertrage. Dort, wo er uns über die Enge hinausführt, wie ein Boot beim Übersetzen, rufen beide Ufer den Dahinfahrenden an.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• विवेष: has entered / has pervaded
• विवेष: Kriyā (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √विष् (वेवेष्टि/विवेष) ‘प्रवेश/व्याप्ति/आवेश’

• यत्: when / since
• यत्: Sambandha (यद्-तद् सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: यद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मा: me
• मा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: अहम्- (सर्वनाम)

• धिषणा: inspiration / sacred thought
• धिषणा: Kartā
• Type: Noun
• Root: धिषणा- (प्रातिपदिक)

• जजान: has begotten / produced
• जजान: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √जन् ‘जनने’

• स्तवै: praises
• स्तवै: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √स्तु ‘स्तुतौ’

• पुरा: formerly / before
• पुरा: Adhikaraṇa (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)

• पार्यात्: from the farther side / from beyond
• पार्यात्: Apādāna
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: पार्य- (प्रातिपदिक; ‘पार/पर’ सम्बन्धी) अथवा √पॄ/√पॄ ‘पूरणे’ से व्युत्पन्न विशेषण

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिक)

• अह्नः: of the day
• अह्नः: Sambandha (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अहन्- (प्रातिपदिक)

• अंहसः: of distress / sin / narrowness
• अंहसः: Sambandha (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अंहस्- (प्रातिपदिक)

• यत्र: where
• यत्र: Adhikaraṇa (देश)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)

• पीपरत्: filled / made to cross (by filling)
• पीपरत्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √पॄ ‘पूरणे’ (intensive/reduplicated stem पीपर-)

• यथा: as / just as
• यथा: Sambandha (उपमान)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• नः: for us / of us
• नः: Sampradāna (हित)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्- (सर्वनाम)

• नावेव: like (by) a boat
• नावेव: Karaṇa (उपमा-करण)
• Type: Noun + Indeclinable
• Root: नौ- (प्रातिपदिक) + इव (अव्यय)

• यान्तम्: the going one / him who is going
• यान्तम्: Karma
• Type: Participle
• Root: √या ‘गत्यर्थे’ (यान्त्- वर्तमान कृदन्त) অথবা present participle stem

• उभये: both (parties)
• उभये: Kartā
• Type: Adjective (substantive)
• Root: उभय- (प्रातिपदिक)

• हवन्ते: call / invoke
• हवन्ते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √ह्वा ‘आह्वाने’