Rig Veda 10.49.1 — Mandala 10, Sukta 49, Mantra 1
Sukta 10.49
Rishi: Indra (self-proclaiming voice), hymn 10.49 is a prominent Indra-ātmastuti
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires scan)
Samhita Patha (Devanagari)
अहं दां गृणते पूर्व्यं वस्वहं ब्रह्म कृणवं मह्यं वर्धनम् । अहं भुवं यजमानस्य चोदितायज्वनः साक्षि विश्वस्मिन्भरे ॥
Transliteration
aháṃ dā́ṃ gṛṇaté pū́rvyaṃ vásv aháṃ bráhma kṛṇavaṃ máhyaṃ várdhanam | aháṃ bhuvaṃ yájamānasya coditā́yájvanaḥ sākṣí víśvasmin bháre ||
Translation
Ich gebe dem Sänger die uralte Fülle; ich schaffe mir selbst das Brahman — ein Wachstum. Ich werde zum Antreiber des Opfernden und zum Zeugen dessen, der nicht opfert, bei jedem Tragen der Last.
Word by Word
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दाम्the giver
दाम्:
कर्तृ (अहम्-समनाधिकरण विशेषण)
TypeNoun (agentive epithet)
Rootदा (धातु) → दामन्/दाम (कृदन्त-प्रातिपदिक; ‘दाता/दानशील’)
गृणते(to him) who praises / praises
गृणते:
—
TypeVerb
Rootगॄ/गृ (स्तुति-धातु) → गृण्
पूर्व्यम्ancient, primeval
पूर्व्यम्:
कर्म (कृणवं/भुवम् इत्यादि क्रियापदस्य विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (प्रातिपदिक)
वसुःa benefactor; good (wealth)
वसुः:
कर्तृ (अहम्-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ब्रह्मsacred utterance; hymn/prayer
ब्रह्म:
कर्म
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
कृणवम्I made / I fashioned
कृणवम्:
—
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
मह्यम्for me
मह्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वर्धनम्increase; strengthening
वर्धनम्:
कर्म (कृणवम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootवर्धन (प्रातिपदिक; वर्ध्-धातोः)
अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भुवम्I became / I was
भुवम्:
—
TypeVerb
Rootभू (धातु)
यजमानस्यof the sacrificer
यजमानस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootयजमान (प्रातिपदिक; यज्-धातोः वर्तमान-कृदन्त)
चोदितायfor the impelled/urged (one)
चोदिताय:
सम्प्रदान
TypeAdjective (past passive participle used substantively)
Rootचोदित (प्रातिपदिक; चुद्-धातोः क्त)
अयज्वनःof the non-sacrificer
अयज्वनः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअयज्वन् (प्रातिपदिक; नञ्-पूर्वकः ‘यज्वन्’)
साक्षिwitness
साक्षि:
कर्तृ (अहम्-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootसाक्षिन् (प्रातिपदिक)
विश्वस्मिन्in every / in the whole
विश्वस्मिन्:
अधिकरण
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
भरेin the battle; in the contest
भरे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootभर (प्रातिपदिक; ‘संघर्ष/युद्ध/संभार’)
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.