Rig Veda 10.43.6 — Mandala 10, Sukta 43, Mantra 6
Sukta 10.43
Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)
Samhita Patha (Devanagari)
विशंविशं मघवा पर्यशायत जनानां धेना अवचाकशद्वृषा । यस्याह शक्रः सवनेषु रण्यति स तीव्रैः सोमैः सहते पृतन्यतः ॥
Transliteration
víśaṃ-viśaṃ maghávā páry aśāyata jánānāṃ dhénā avá-cākaśad vṛ́ṣā | yásyā́ha śakráḥ sávanēṣu ráṇyati sá tīvráir sómaiḥ sahate pṛtanyatáḥ ||
Translation
Von Sippe zu Sippe zieht der Freigebige (Maghavan) umher; der Stier lässt die Herden der Völker aufleuchten und hervortreten. Der, an dessen Pressungen (Savana) Śakra Gefallen hat – der siegt mit den starken Somas über die, die Krieg führen.
Word by Word
विशम्clan, settlement
विशम्:
कर्म (गन्तव्य/पर्यायशयनस्य विषयः)
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक: विश्/विश्- ‘कुल/जनसमूह’)
विशम्each clan (repeated for distributive sense)
विशम्:
कर्म
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
मघवाthe bountiful one (Indra)
मघवा:
कर्तृ
TypeNoun (epithet)
Rootमघवन् (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)
परिaround, all about
परि:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
अशायतlay down, reclined
अशायत:
क्रिया (कर्तृ: मघवा)
TypeVerb
Rootशी/शय् (धातु: √शी ‘to lie, recline’)
जनानाम्of the people
जनानाम्:
सम्बन्ध (अवचाकशत् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
धेनाःmilch-cows
धेनाः:
कर्तृ (अवचाकशत् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootधेनु (प्रातिपदिक)
अवdown, forth
अव:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootअव (उपसर्ग/अव्यय)
चाकशत्appeared forth, shone out
चाकशत्:
क्रिया (कर्तृ: धेनाः)
TypeVerb
Rootकश्/चक्ष् (धातु: √कश्/√चक्ष् ‘to appear, shine, be visible’; वैदिक रूप)
वृषाthe bull (Indra)
वृषा:
कर्तृ (अन्तर्निहितः/सम्बोधन-भावः)
TypeNoun (epithet)
Rootवृषन्/वृष (प्रातिपदिक; ‘bull’, इन्द्रस्य विशेषणम्)
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अहindeed, surely
अह:
—
TypeIndeclinable (particle)
Rootअह (निपात; वैदिक)
शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य नाम)
सवनेषुin the Soma-pressings (ritual sessions)
सवनेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसवन (प्रातिपदिक)
रण्यतिdelights, rejoices
रण्यति:
क्रिया (कर्तृ: शक्रः)
TypeVerb
Rootरम् (धातु: √रम् ‘to delight’; वैदिक वर्तमान-रूप ‘रण्यति’)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तीव्रैःwith strong, sharp
तीव्रैः:
करण
TypeAdjective
Rootतीव्र (प्रातिपदिक)
सोमैःSoma-draughts
सोमैः:
करण
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
सहतेovercomes, withstands
सहते:
क्रिया (कर्तृ: सः)
TypeVerb
Rootसह् (धातु: √सह् ‘to overcome, withstand’)
पृतन्यतःof the one who is fighting; of the battling (foe)
पृतन्यतः:
सम्बन्ध/कर्म-सम्बन्ध (यस्य सहते)
TypeParticiple (present active)
Rootपृतन्यत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पृतन्/पृतन्य् ‘to fight, wage battle’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.