Rig Veda 1.80.6: Mandala 1, Sukta 80, Mantra 6

Sukta 1.80

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अधि सानौ नि जिघ्नते वज्रेण शतपर्वणा । मन्दान इन्द्रो अन्धसः सखिभ्यो गातुमिच्छत्यर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 1.80.6

Transliteration

adhí sā́nau ní jighnate vájreṇa śatá-parvaṇā | mandānó índro ándhasaḥ sákhibhyo gā́tum ícchaty ’rcann ánu sva-rā́jyam ||

Translation

Auf dem Rücken erschlägt er ihn mit dem hundertgliedrigen Vajra. Indra, jauchzend am gepressten Soma, sucht für die Gefährten einen Weg des Ganges — erglänzend, indem er Selbstherrschaft begründet.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अधि: upon, on
• अधि: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अधि (उपसर्ग/अव्यय)

• सानौ: on the summit/ridge
• सानौ: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: सानु (प्रातिपदिक)

• नि: down, in
• नि: —
• Type: Indeclinable
• Root: नि (उपसर्ग/अव्यय)

• जिघ्नते: they strike/kill
• जिघ्नते: Kartā
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु) < जिघ्न- (वेद. वर्तमान-प्रत्यय/अभ्यास)

• वज्रेण: with the thunderbolt
• वज्रेण: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• शतपर्वणा: with the hundred-jointed (one)
• शतपर्वणा: Karaṇa
• Type: Adjective
• Root: शतपर्वन् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास: शत- + पर्वन्)

• मन्दानः: rejoicing, exhilarated
• मन्दानः: Kartā
• Type: Participle (Adjective) / Verb-derived
• Root: मन्द् (धातु) → मन्दान (कृदन्त-प्रातिपदिक; शानच्/आनच् प्रकारः)

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Kartā
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अन्धसः: of the soma-juice (intoxicant)
• अन्धसः: Apādāna
• Type: Noun
• Root: अन्धस् (प्रातिपदिक)

• सखिभ्यः: to the comrades/friends
• सखिभ्यः: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: सखि (प्रातिपदिक)

• गातुम्: a path, passage
• गातुम्: Karma
• Type: Noun (used as infinitival object)
• Root: गातु (प्रातिपदिक)

• इच्छति: he desires
• इच्छति: —
• Type: Verb
• Root: इष् (धातु)

• अर्चन्: praising, singing
• अर्चन्: Kartā
• Type: Participle (Adjective) / Verb-derived
• Root: अर्च् (धातु) → अर्चन्त् (कृदन्त; शतृ)

• अनु: along, after
• अनु: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• स्वराज्यम्: self-rule, sovereignty
• स्वराज्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: स्वराज्य (प्रातिपदिक; स्व- + राज्य)