Rig Veda 1.52.14 — Mandala 1, Sukta 52, Mantra 14
Sukta 1.52
Rishi: Viśvāmitra Gāthina
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
न यस्य द्यावापृथिवी अनु व्यचो न सिन्धवो रजसो अन्तमानशुः । नोत स्ववृष्टिं मदे अस्य युध्यत एको अन्यच्चकृषे विश्वमानुषक् ॥
Transliteration
ná yásya dyā́vāpṛthivī́ ánu vyáco ná síndhavo rájasaḥ ántam ā́naśuḥ | nótá sva-vṛ́ṣṭiṃ máde asyá yúdhyata éko anyác cakṛṣe víśvam ā́nuṣak ||
Translation
Dessen Weite weder Himmel noch Erde nachmessen, noch die Ströme das Ende seines mittleren Raumes erreichen. Auch in seinem Kampfesrausch kommt keiner seinem eigenen Regen der Macht gleich. Allein hat er die ganze Welt in Bewegung gesetzt – in der Ordnung der Menschen.
Word by Word
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
यस्यof whom/whose
यस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयद्
द्यावाthe two heavens
द्यावा:
कर्तृ (of ‘अनु व्यचः’)
TypeNoun
Rootद्याव् (प्रातिपदिक: द्यौ-)
पृथिवीthe earth
पृथिवी:
कर्तृ (of ‘अनु व्यचः’)
TypeNoun
Rootपृथिवी
अनुafter; along; in accordance with
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु
व्यचःhas encompassed/extended
व्यचः:
क्रिया
TypeVerb
Rootव्यच्
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
सिन्धवःthe rivers
सिन्धवः:
कर्तृ (of ‘अन्तमानशुः’)
TypeNoun
Rootसिन्धु
रजसःof the midspace/region (rajas)
रजसः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootरजस्
अन्तमानशुःhave reached the farthest limit
अन्तमानशुः:
क्रिया
TypeVerb (with kṛdanta base)
Rootअन्तम + अश् (धातु: अश् ‘to reach’)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
उतand also; even
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत
स्ववृष्टिम्his own rain/downpour
स्ववृष्टिम्:
कर्म (of ‘युध्यत’)
TypeNoun
Rootस्ववृष्टि
मदेin intoxication/rapture
मदे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमद
अस्यof him
अस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम्
युध्यतfought/contended
युध्यत:
क्रिया
TypeVerb
Rootयुध्
एकःalone; one
एकः:
कर्तृ (of ‘चकार्ष’)
TypeAdjective (used substantively)
Rootएक
अन्यत्another (thing/act)
अन्यत्:
कर्म (of ‘चकार्ष’)
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य
चकार्षhas done/performed
चकार्ष:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृष्
विश्वम्all; the whole
विश्वम्:
कर्म (adverbial/extent)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व
अनुषक्in succession; consecutively; following after
अनुषक्:
—
TypeIndeclinable
Rootअनुषक्
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.