Rig Veda 1.140.7: Mandala 1, Sukta 140, Mantra 7

Sukta 1.140

Rishi: Kaṇva lineage (traditional; verify)

Devata: Agni

Chandas: Jagatī or Triṣṭubh (uncertain; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

स संस्तिरो विष्टिरः सं गृभायति जानन्नेव जानतीर्नित्य आ शये । पुनर्वर्धन्ते अपि यन्ति देव्यमन्यद्वर्पः पित्रोः कृण्वते सचा ॥

Transliteration

sa saṃ-stiro vi-ṣṭiraḥ saṃ gṛbhāyati jānan eva jānatīr nitya ā śaye | punaḥ vardhante api yanti devyam anyad varpaḥ pitroḥ kṛṇvate sacā ||

Translation

Er, fest ausgebreitet und weithin entfaltet, rafft sie zusammen; wissend liegt er immerdar bei den Wissenden. Wieder wachsen sie, kehren zurück zum Göttlichen; gemeinsam gestalten sie eine andere Gestalt der beiden Eltern.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स: he (that one)
• स: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सः) सर्वनाम-प्रातिपदिक

• संस्तिरः: the spreader/arranger (one who lays out)
• संस्तिरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सं-स्तॄ (धातु) → संस्तिर (कृदन्त/नाम)

• विष्टिरः: the distributor/spreader
• विष्टिरः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वि-स्तॄ (धातु) → विष्टिर (कृदन्त/नाम)

• संगृभायति: grasps together, gathers
• संगृभायति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: सम्-गृह् (गृभ्) धातु

• जानन्: knowing
• जानन्: Kartā
• Type: Participle
• Root: ज्ञा (धातु) → जानन् (वर्तमान कृदन्त)

• एव: indeed, just
• एव: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• जानतीः: the knowing (females), those who know
• जानतीः: Karma
• Type: Participle
• Root: ज्ञा (धातु) → जानती (वर्तमान कृदन्त)

• नित्यः: everlasting, constant
• नित्यः: Kartā
• Type: Adjective
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)

• आ: towards, unto
• आ: —
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: आ

• शये: lies down, rests
• शये: Kriyā
• Type: Verb
• Root: शी (धातु)

• पुनः: again
• पुनः: —
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः

• वर्धन्ते: grow, increase
• वर्धन्ते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: वृध् (धातु)

• अपि: also; moreover
• अपि: —
• Type: Indeclinable
• Root: अपि

• यन्ति: go
• यन्ति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: या (धातु)

• देव्यम्: the divine (realm/thing)
• देव्यम्: Karma
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: देव्य (प्रातिपदिक)

• अन्यत्: another, different
• अन्यत्: Karma
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)

• वर्पः: form, appearance, body
• वर्पः: Karma
• Type: Noun
• Root: वर्पस् (प्रातिपदिक)

• पित्रोः: of the two parents / in the two parents
• पित्रोः: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• कृण्वते: make, fashion
• कृण्वते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

• सचा: together with, in company
• सचा: —
• Type: Indeclinable
• Root: सच (अव्यय)