HomeRig VedaMandala 1Sukta 127Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 1.127

Rishi: Kutsa Āṅgirasa (traditional)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

त्वमग्ने सहसा सहन्तमः शुष्मिन्तमो जायसे देवतातये रयिर्न देवतातये । शुष्मिन्तमो हि ते मदो द्युम्निन्तम उत क्रतुः । अध स्मा ते परि चरन्त्यजर श्रुष्टीवानो नाजर ॥

त्वम॑ग्ने॒ सह॑सा॒ सह॑न्तमः शु॒ष्मिन्त॑मो जायसे दे॒वता॑तये र॒यिर्न दे॒वता॑तये । शु॒ष्मिन्त॑मो॒ हि ते॒ मदो॑ द्यु॒म्निन्त॑म उ॒त क्रतु॑: । अध॑ स्मा ते॒ परि॑ चरन्त्यजर श्रुष्टी॒वानो॒ नाज॑र ॥

tvám agne sáhasā sáhantamaḥ śuṣmíntamo jāyase devá-tātaye rayír ná devá-tātaye | śuṣmíntamo hí te mádo dyumníntama utá krátúḥ | ádha smā te pári caranty ajara śruṣṭī́vāno nā́jara ||

Du, o Agni, bist durch Kraft der Überwältigendste; als der Kraftvollste wirst du geboren zur Gottwerdung (devatātí), wie Fülle zur Gottwerdung. Denn dein Rausch (mada) ist der kraftvollste, dein Glanz der leuchtendste, und dein Entschluss‑Wille (krátu) der wirksamste. Dann umschreiten dich, o Unalternder, die Gehorsamen (śruṣṭīvā́n), ohne zu altern — wie Unalternde.

त्वम् । अ॒ग्ने॒ । सह॑सा । सह॑न्ऽतमः । शु॒ष्मिन्ऽत॑मः । जा॒य॒से॒ । दे॒वऽता॑तये । र॒यिः । न । दे॒वऽता॑तये । शु॒ष्मिन्ऽत॑मः॑ । हि । ते॒ । मदः॑ । द्यु॒म्निन्ऽत॑मः । उ॒त । क्रतुः॑ । अध॑ । स्म॒ । ते॒ । परि॑ । च॒र॒न्ति॒ । अ॒ज॒र॒ । श्रु॒ष्टी॒वानः॑ । न । अ॒ज॒र॒ ॥त्वम् । अग्ने । सहसा । सहन्तमः । शुष्मिन्तमः । जायसे । देवतातये । रयिः । न । देवतातये । शुष्मिन्तमः । हि । ते । मदः । द्युम्निन्तमः । उत । क्रतुः । अध । स्म । ते । परि । चरन्ति । अजर । श्रुष्टीवानः । न । अजर ॥tvam | agne | sahasā | sahan-tamaḥ | śuṣmin-tamaḥ | jāyase | deva-tātaye | rayiḥ | na | deva-tātaye | śuṣmin-tamaḥ | hi | te | madaḥ | dyumnin-tamaḥ | uta | kratuḥ | adha | sma | te | pari | caranti | ajara | śruṣṭīvānaḥ | na | ajara

त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सहसाby might, with force
सहसा:
करण
TypeNoun
Rootसहस् (प्रातिपदिक)
सहन्तमःmost overcoming, most victorious
सहन्तमः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (superlative)
Rootसह् (धातु) → सहन्त् (कृदन्त-प्रातिपदिक) + तमप्
शुष्मिन्तमःmost vigorous, most powerful
शुष्मिन्तमः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (superlative)
Rootशुष्मिन् (प्रातिपदिक) + तमप्
जायसेyou are born / you arise
जायसे:
क्रिया
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
देवतायतयेfor divine worship/for godhood (for the divine purpose)
देवतायतये:
सम्प्रदान (प्रयोजन)
TypeNoun (dative of purpose)
Rootदेवतायति (प्रातिपदिक: देवता-आतय/आतयि-भाव) → देवतायतय्
रयिःwealth, bounty
रयिः:
कर्तृ/उपमान (अत्र उपमेय-रूपेण)
TypeNoun
Rootरयि (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
देवतायतयेfor divine worship/for the divine purpose
देवतायतये:
सम्प्रदान (प्रयोजन)
TypeNoun
Rootदेवतायतय् (प्रातिपदिक)
शुष्मिन्तमःmost vigorous
शुष्मिन्तमः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (superlative)
Rootशुष्मिन् (प्रातिपदिक) + तमप्
हिfor, indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मदःexhilaration, rapture
मदः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
द्यु्म्निन्तमःmost splendid, most glorious
द्यु्म्निन्तमः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective (superlative)
Rootद्यु्म्निन् (प्रातिपदिक) + तमप्
उतand, also
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
क्रतुःwill, resolve, ritual power
क्रतुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
अधthen, thereafter
अध:
TypeIndeclinable
Rootअध
स्मindeed, just
स्म:
TypeIndeclinable
Rootस्म
तेto you
ते:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद्
परिaround
परि:
TypeIndeclinable (preverb)
Rootपरि
चरन्तिthey move, they go about
चरन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
अजरO unaging one
अजर:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative)
Rootअजर (प्रातिपदिक)
श्रुष्टीवानःobedient, attentive (ready to listen)
श्रुष्टीवानः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootश्रुष्टीवत् (प्रातिपदिक; from √श्रु/श्रुष् + -त्वत्) → श्रुष्टीवान्
like
:
TypeIndeclinable
Root
अजरthe unaging (one)
अजर:
उपमान
TypeAdjective
Rootअजर (प्रातिपदिक)