Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

युद्धकाण्डे पञ्चनवतितमः सर्गः

Sarga 95: Lamentation in Laṅkā and the Causal Chain of Enmity

तन्निमित्तमिदंवैरंरावणेनकृतंमहत् ।वधायसीतासासीतादशग्रीवेणरक्षसा ।।।।

tannimittam idaṁ vairaṁ rāvaṇena kṛtaṁ mahat |

vadhāya sītā sā sītā daśagrīveṇa rakṣasā ||6.95.11||

Aus eben diesem Anlass hat Rāvaṇa diese große Feindschaft gestiftet; und jene Sītā, Janakas Tochter, wurde vom zehn-halsigen Rākṣasa geraubt—und damit den Weg zu seinem eigenen Untergang besiegelt.

तत्-निमित्तम्for that reason/cause
तत्-निमित्तम्:
हेतु/निमित्त (cause)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + निमित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: 'तस्य निमित्तम्')
इदम्this
इदम्:
विशेष्य-निर्देश (deictic)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन; सर्वनाम
वैरम्enmity
वैरम्:
कर्म/विषय (object/theme)
TypeNoun
Rootवैर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन
रावणेनby Ravana
रावणेन:
कर्ता (करण-प्रयोगे agent in instrumental)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
कृतम्made/caused
कृतम्:
क्रियाविशेषण/विधेय (predicate participle)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृ-धातोः क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'made/done'
महत्great
महत्:
विशेषण (qualifier)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (वैरम्)
वधायfor killing
वधाय:
सम्प्रदान (purpose)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (4th/Dative), एकवचन; प्रयोजनार्थे
सीताSita
सीता:
कर्ता/विषय (topic)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
साthat (same)
सा:
अन्वय (resumptive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
सीताSita
सीता:
कर्ता/विषय (topic)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (emphasis)
दशग्रीवेणby the ten-necked one
दशग्रीवेण:
कर्ता (instrumental agent)
TypeNoun
Rootदश-ग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; बहुव्रीहि-समास: 'दश ग्रीवाः यस्य सः' (ten-necked = Ravana)
रक्षसाby the Rakshasa
रक्षसा:
कर्ता (agent)
TypeNoun
Rootरक्षस्/राक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; करण-प्रयोगे कर्तृवाचक

"For that reason of Surpanakha, this enmity has been conceived by Ravana and Sita was borne away by the ten headed Rakshasa."

R
Rāvaṇa
S
Sītā
R
rākṣasa

FAQs

Violating dharma—especially through the wrongful taking of another’s wife—creates righteous opposition and leads to self-destruction.

The speaker traces the origin of the war: Rāvaṇa’s abduction of Sītā transformed earlier incidents into a great, fatal enmity.

Moral accountability: naming the true cause of conflict rather than blaming fate or others.