Previous Verse
Next Verse

Shloka 93

युद्धे अङ्गद-मैन्द-द्विविद-राक्षसयुद्धम्; कुम्भस्य प्रादुर्भावः तथा सुग्रीवेण पराभवः

Sarga 76: Angada and the Vanara chiefs battle Kampana, Prajaṅgha, Yūpākṣa, Śoṇitākṣa; Kumbha enters and is checked by Sugrīva

कुम्भस्यपततोरूपंभग्नस्योरसिमुष्टीना ।बभौरुद्राभिपन्नस्ययथारूपंगवांपतेः ।।।।

kumbhasya patato rūpaṃ bhagnasyorasi muṣṭīnā |

babhau rudrābhipannasya yathārūpaṃ gavāṃ pateḥ ||

Als Kumbha stürzte, erschien seine Gestalt — die Brust von der Faust zerschmettert — wie das Antlitz der Sonne selbst, wenn sie von Rudra überwältigt wird.

kumbhasyaof Kumbha
kumbhasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkumbha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
patataḥwhile falling
patataḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√pat (धातु) + śatṛ (शतृ)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषणम् (kumbhasya)
rūpamappearance/form
rūpam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र प्रथमा (subject of babhau)
bhagnasyabroken
bhagnasya:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√bhaj (धातु) + kta (कृत्)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; विशेषणम् (kumbhasya)
urasion the chest
urasi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rooturas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
muṣṭīnāby the fist
muṣṭīnā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmuṣṭi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (Vedic/epic variant for muṣṭinā)
babhaushone/appeared
babhau:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhā (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
rudra-ābhipannasyaoverpowered by Rudra
rudra-ābhipannasya:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootrudra (प्रातिपदिक) + ābhipanna (प्रातिपदिक/कृदन्त-प्राय)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; तत्पुरुषः (रुद्रेण अभिपन्नः) विशेषणम् (gavāṃ pateḥ)
yathāas/like
yathā:
Upamāna-dyotaka (उपमान-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootyathā (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्यय
rūpamform
rūpam:
Upamāna-upameya-sambandha (उपमा)
TypeNoun
Rootrūpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र द्वितीया (upameya-complement: like the form)
gavāmof cows
gavām:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootgo (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन (Genitive plural)
pateḥof the lord (bull)
pateḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (Genitive singular)

Struck in the chest by Sugriva's fist, Kumbha fell down and shone like the Sun god over powered by Rudra।।

K
Kumbha
R
Rudra
S
Sūrya (gavāṃ pati)

FAQs

The verse reinforces the epic’s moral hierarchy: even the seemingly ‘solar’ grandeur of a violent power dims when confronted by a higher, righteous force.

Kumbha’s broken body is described poetically as he falls after the crushing blow.

Sugrīva’s overpowering might in service of the righteous side.