Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

कुम्भकर्णप्रस्थानम्

Kumbhakarna’s Departure for Battle

निष्पपाततदाचोल्काज्वलन्तीभीमनिश्श्वना ।आदित्योनिष्प्रभश्चासीन्नप्रवाति च ऽनिलः ।।।।

niṣpapāta tadā colkā jvalantī bhīma-niḥsvanā |

ādityo niṣprabhaś cāsīn na pravāti cānilaḥ ||

Da stürzte ein lodernder Meteor herab, mit schrecklichem Dröhnen; die Sonne wurde lichtlos, und selbst der Wind wehte nicht—kosmische Vorzeichen, die sich vor dem nahenden Kampf verdichteten.

niṣpapātafell
niṣpapāta:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootniṣ-√pat (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
tadāthen
tadā:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (temporal adverb)
caand
ca:
Sambandha (connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम्
ulkāmeteor
ulkā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootulkā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
jvalantīblazing
jvalantī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√jval (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्तः (present participle), स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifies ulkā)
bhīma-niśśvanāwith a dreadful sound
bhīma-niśśvanā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhīma (प्रातिपदिक) + niśśvana (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; कर्मधारय-समासः (terrible-sounding)
ādityaḥthe sun
ādityaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootāditya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्
niṣprabhaḥlusterless
niṣprabhaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootniṣprabha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (qualifies ādityaḥ)
caand
ca:
Sambandha (connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम्
āsītwas / became
āsīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formलङ् (Imperfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
nanot
na:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation particle)
pravātiblows forth
pravāti:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√vā (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
caand
ca:
Sambandha (connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्ययम्
anilaḥwind
anilaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootanila (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा, एकवचनम्

Then a burning meteor fell from the sky making a terrible sound. The sun lost his glow and the wind lost its delight।।

U
ulkā (meteor)
Ā
Āditya (Sun)
A
anila (wind)

FAQs

Dharma is portrayed as harmony between moral action and cosmic order; when adharma intensifies, nature itself appears unsettled, warning that unrighteous force will meet downfall.

As Kumbhakarṇa proceeds toward battle, extraordinary celestial and natural disturbances occur, heightening the sense of impending catastrophe.

The implied virtue is discernment (viveka): a wise person reads warnings and restrains harmful action, unlike those driven by pride or violence.