Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

अयोध्याप्रत्यागमन-सन्देशः

Hanuman Sent Ahead to Ayodhya

लङ्घयित्वापितृपथंविहगेन्द्रालयंशुभम् ।गङ्गायमुनयोर्भीमंसमतीत्यसमागमम् ।।।।शृङ्गबेरपुरंप्राप्यगुहमासाद्यवीर्यवान् ।स वाचाशुभयाहृष्टोहनुमानिदमब्रवीत् ।।।।

laṅghayitvā pitṛpathaṃ vihagendrālayaṃ śubham | gaṅgāyamunayor bhīmaṃ samatītya samāgamam ||

Den Pfad der Ahnen überspringend — die glückverheißende Stätte des Herrn der Vögel — überschritt er den furchterregenden Zusammenfluss von Gaṅgā und Yamunā.

laṅghayitvāhaving crossed
laṅghayitvā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootlaṅgh (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), पूर्वकाल; धातु: लङ्घ् (to leap over/cross)
pitṛpathamthe path of the Fathers (sky-route)
pitṛpatham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpitṛpatha (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समास: षष्ठी-तत्पुरुष (पितॄणां पथः)
vihagendra-ālayamabode/region of the lord of birds (Garuda)
vihagendra-ālayam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvihaga (प्रातिपदik) + indra (प्रातिपदik) + ālaya (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समास: षष्ठी-तत्पुरुष (विहगेन्द्रस्य आलयः)
śubhamauspicious
śubham:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootśubha (प्रातिपदik)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
gaṅgā-yamunayoḥof the Ganga and Yamuna
gaṅgā-yamunayoḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootgaṅgā (प्रातिपदik) + yamunā (प्रातिपदik)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी-द्विवचन; अत्र षष्ठी (Genitive dual): ‘of Ganga and Yamuna’; समास: द्वन्द्व
bhīmamterrible
bhīmam:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootbhīma (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (समागमम्)
samatītyahaving passed/reached
samatītya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootsam-ati-i (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), पूर्वकाल; धातु: इ (to go) उपसर्ग: सम्, अति
samāgamamconfluence/meeting-place
samāgamam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsamāgama (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
śṛṅgaberapuramSringaberapura
śṛṅgaberapuram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśṛṅgabera (प्रातिपदik) + pura (प्रातिपदik)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समास: षष्ठी-तत्पुरुष (शृङ्गबेरस्य पुरम्)
prāpyahaving reached
prāpya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootpra-āp (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), पूर्वकाल
guhamGuha
guham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootguha (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (proper noun)
āsādyahaving approached/met
āsādya:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषणम्)
TypeVerb
Rootā-sad (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), पूर्वकाल; धातु: सद् (to approach) उपसर्ग: आ
vīryavānvaliant
vīryavān:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootvīryavat (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (हनुमान्)
saḥhe
saḥ:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
vācāwith speech/words
vācā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvāc (प्रातिपदik)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
śubhayāauspicious/pleasant
śubhayā:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootśubhā (प्रातिपदik)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (वाचा)
hṛṣṭaḥdelighted
hṛṣṭaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषणम्)
TypeAdjective
Roothṛṣṭa (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
hanumānHanuman
hanumān:
Kartā (कर्ता)
TypeNoun
Roothanūmat (प्रातिपदik)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
idamthis
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदik)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
abravītsaid/spoke
abravīt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbrū (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist/Imperfect-like past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Valiant Hanuman, flying through the course of the birds, through the auspicious path of the wind god, leaping across Ganga and Yamuna, reached Sringaberipuram, saw Guha, rejoiced and thus spoke charming words.

G
Gaṅgā
Y
Yamunā

FAQs

Dharma as perseverance through daunting crossings: sacred landscapes become settings where duty is carried forward without fear.

On the route toward Ayodhyā, Hanumān traverses major sacred rivers and their confluence.

Fearlessness and endurance—he treats even ‘formidable’ obstacles as steps in service.