Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

पुष्पकविमानयात्रा—सेतुबन्धादि-दर्शनम्

Pushpaka Aerial Journey and Survey of Sacred Landmarks

अङ्गदेनात्रनिहतोविकटोनामराक्षसः ।विरूपाक्षश्चदुर्धर्षोमहापार्श्वमहोदरौ ।।6.126.8।।अकम्पनश्चनिहतोबलिनोऽऽन्ये च राक्षसाः ।त्रिशिराश्चातिकायश्चदेवान्तकनरान्तकौ ।।6.126.9।।

aṅgadenātra nihato vikaṭo nāma rākṣasaḥ | virūpākṣaś ca durdharṣo mahāpārśva-mahodarau ||

akampanaś ca nihato balino ’nye ca rākṣasāḥ | triśirāś cātikāyaś ca devāntaka-narāntakau ||

Hier wurde der Rākṣasa namens Vikaṭa von Aṅgada erschlagen; ebenso der furchtbare, unbezwingliche Virūpākṣa sowie Mahāpārśva und Mahodara. Auch Akampana fiel, und andere mächtige Rākṣasas: Triśiras, Atikāya sowie Devāntaka und Narāntaka.

युद्धोन्मत्तःYuddhonmatta
युद्धोन्मत्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुद्ध-उन्मत्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper name)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
मत्तःMatta
मत्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमत्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper name)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
राक्षसप्रवरौtwo rakshasa chiefs
राक्षसप्रवरौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराक्षस-प्रवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन (nom du); ‘chiefs among rakshasas’
उभौboth
उभौ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषणम् (nom du m)
निकुम्भःNikumbha
निकुम्भः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिकुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
एवindeed/also
एव:
Avadharana (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्यय (particle of emphasis)
कुम्भःKumbha
कुम्भः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
कुम्भकर्णात्मजौthe two sons of Kumbhakarna
कुम्भकर्णात्मजौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकुम्भकर्ण-आत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; ‘sons of Kumbhakarna’
बलीmighty
बली:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootबलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (nom sg m) (collectively describing)
वज्रदंष्ट्रःVajradamshtra
वज्रदंष्ट्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवज्र-दंष्ट्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
दंष्ट्रःDamshtra
दंष्ट्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदंष्ट्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
बहवःmany
बहवः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (nom pl m)
राक्षसाःrakshasas
राक्षसाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
हताःwere slain
हताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootहन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
मकराक्षःMakaraksha
मकराक्षः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमकराक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
दुर्धर्षःhard to assail
दुर्धर्षः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुर्धर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
मयाby me
मया:
Kartr-karana (कर्ता-करण/agent in passive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन
युधिin combat
युधि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयुध्/युधि (अव्यय/सप्तमी)
Formअव्ययीभावे प्रयुक्तं ‘युधि’ (locative-meaning adverb: in battle)
निपातितःfelled/struck down
निपातितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनि-पत् (धातु) + णिच् + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त causative-based PPP (causative of nipat); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

"There is the Rakshasa by name Vikata killed by Angada, and Virupaksha (killed by Sugriva), Mahaparsva (killed by Rshaba), Mahodara (killed by Neela), Akampana and other Rakshasas, like Trisira killed by the mighty Hanuman and Atikaya by Lakshmana and Devanthaka (by Hanuman), and Naranthaka (by Angada)."

A
Aṅgada
V
Vikaṭa
V
Virūpākṣa
M
Mahāpārśva
M
Mahodara
A
Akampana
T
Triśiras
A
Atikāya
D
Devāntaka
N
Narāntaka
R
Rākṣasas

FAQs

The verse underscores the moral arc of the war: organized adharma collapses when confronted by united, duty-bound allies acting to restore justice.

A catalog-like recollection of notable Rākṣasa casualties, highlighting the scale of the conflict and the roles of key fighters.

Aṅgada’s martial competence and loyalty—acting decisively for the righteous cause.