Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

पुष्पकविमानयात्रा—सेतुबन्धादि-दर्शनम्

Pushpaka Aerial Journey and Survey of Sacred Landmarks

त्राहंवानरेन्द्रेणसुग्रीवेणसमागतः ।।।।समयश्चकृतःसीतेवधार्थंवालिनोमया ।

atrāhaṃ vānarendreṇa sugrīveṇa samāgataḥ | samayaś ca kṛtaḥ sīte vadhārthaṃ vālinā mayā ||

„Hier, Sītā, traf ich Sugrīva, den Herrn der Vānaras, und hier schloss ich mit ihm den Bund zur Tötung Vālins.“

अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेश-अव्यय (adverb of place)
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, उत्तमपुरुषार्थक सर्वनाम
वानरेन्द्रेणwith the lord of monkeys
वानरेन्द्रेण:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootवानर-इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास, तृतीया-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग
सुग्रीवेणwith Sugriva
सुग्रीवेण:
Sahakari (सहकारी)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; वानरेन्द्रेण इत्यस्य विशेषणम्
समागतःmet/come together
समागतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Active/Perfective participle), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; कर्तरि प्रयोग
समयःagreement
समयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसमय (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
कृतःmade
कृतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), प्रथमा-विभक्ति, एकवचन, पुल्लिङ्ग; समयः (subject)
सीतेO Sita
सीते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधन (Vocative), एकवचन, स्त्रीलिङ्ग
वधार्थम्for the killing
वधार्थम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootवध-अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास (purpose adverb), क्रियाविशेषण
वालिनःof Vali
वालिनः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवालिन् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), एकवचन, पुल्लिङ्ग
मयाby me
मया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन, सर्वनाम

"Here is the place I met the Vanara king Sugriva and made an agreement to put an end to Vali."

R
Rāma
S
Sītā
S
Sugrīva
V
Vālin
Ṛṣyamūka (implied by proximity in the sequence)

FAQs

Dharma is framed as fidelity to a pledged word (satya in action): Rāma recalls the making of a samaya (pact), highlighting duty upheld through commitment.

Rāma identifies Ṛṣyamūka as the place where he first allied with Sugrīva, setting in motion events that later enabled Sītā’s recovery.

Reliability and alliance-building: Rāma honors agreements and works through righteous partnership to correct wrongdoing.