Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

पुष्पकविमान-प्रस्थानम्

The Pushpaka Vimāna Offered and the Return Prepared

उपस्थितमनाधृष्यंतद्विमानंमनोजवम् ।निवेदयित्वारामायतस्थौतत्रविभीषणः ।।।।

upasthitam anādhṛṣyaṃ tad vimānaṃ manojavam |

nivedayitvā rāmāya tasthau tatra vibhīṣaṇaḥ ||6.124.29||

Jener Himmelswagen, unangreifbar und schnell wie der Gedanke, wurde herbeigebracht; und nachdem er ihn Rāma dargebracht hatte, blieb Vibhīṣaṇa dort stehen.

तलैःwith floors/terraces
तलैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, बहुवचन, तृतीया-विभक्ति (Instrumental plural)
स्फटिकचित्राङ्गैःwith crystal-ornamented parts
स्फटिकचित्राङ्गैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootस्फटिक + चित्राङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, बहुवचन, तृतीया-विभक्ति (Instrumental plural), समासः: स्फटिकमयैः चित्राङ्गैः (crystal-ornamented)
वैदूर्यैःwith vaidurya (cat's-eye) gems
वैदूर्यैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवैदूर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, बहुवचन, तृतीया-विभक्ति (Instrumental plural)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
वरासनैःwith excellent seats
वरासनैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootवर + आसन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, बहुवचन, तृतीया-विभक्ति (Instrumental plural), समासः: वरं आसनम् (excellent seats)
महार्हास्तरणोपेतैःprovided with very costly coverings
महार्हास्तरणोपेतैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootमहार्ह + आस्तरण + उपेत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, बहुवचन, तृतीया-विभक्ति (Instrumental plural), समासः: महार्हैः आस्तरणैः उपेतैः (tṛtīyā-tatpuruṣa), विशेषण (of आसनैः)
उपपन्नम्endowed / furnished
उपपन्नम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउप-√पद्/√पन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया
महाधनैःwith great wealth
महाधनैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमहा + धन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, बहुवचन, तृतीया-विभक्ति (Instrumental plural), समासः: महत् धनम् (great riches)

The Pushpak which could not be assailed was endowed with mind speed. Vibheeshana presented it to Rama and stood.

V
Vibhīṣaṇa
R
Rāma
P
Puṣpaka-vimāna

FAQs

Dharma here appears as rightful allegiance and humble service: Vibhīṣaṇa offers what he has in support of Rāma’s righteous mission, without arrogance.

Vibhīṣaṇa has the Puṣpaka-vimāna brought and formally presents it to Rāma, then remains standing in attendance.

Vibhīṣaṇa’s loyalty and propriety (vinaya) are emphasized—he acts as a dhārmic ally, offering aid and waiting respectfully.