Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

पुष्पकविमान-प्रस्थानम्

The Pushpaka Vimāna Offered and the Return Prepared

पूजितोऽस्मित्वयावीर साचिव्येनपरन्तप ।सर्वात्मना च चेष्टाभिःसौहार्देनपरेण च ।।।।

pūjito 'smi tvayā vīra sācivyena parantapa |

sarvātmanā ca ceṣṭābhiḥ sauhārdena pareṇa ca ||

O Held, Bezwinger der Feinde: Durch deinen treuen Rat, durch deine ganzherzigen Bemühungen und durch dein tiefes Wohlwollen bin ich wahrhaft von dir geehrt worden.

पूजितःhonoured
पूजितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपूजित (कृदन्त; √पूज्)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेयविशेषण (predicate adj.)
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (करण), एकवचन (instr. sg.)
वीरO hero
वीर:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन
साचिव्येनby assistance/service
साचिव्येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसाचिव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन (instr. sg.)
परन्तपO scorcher of foes
परन्तप:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपरन्तप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
सर्वात्मनाwholly, with all one’s being
सर्वात्मना:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसर्वात्मन् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण; तृतीया-एकवचनरूपेण अव्ययीभूतम् (with whole self, entirely)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
चेष्टाभिःby efforts/actions
चेष्टाभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootचेष्टा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन (instr. pl.)
सौहार्देनby friendliness/goodwill
सौहार्देन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसौहार्द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन (instr. sg.)
परेणexcellent, supreme
परेण:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण (instr. sg.)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय

"O tormentor of enemies! Hero, I am honoured by your friendship, by your efforts, and good heartedness of all of you."

R
Rāma
V
Vibhīṣaṇa

FAQs

Kṛtajñatā (gratitude): acknowledging faithful service and goodwill is a ruler’s duty and sustains righteous alliances.

Rāma responds to Vibhīṣaṇa by recognizing his support and friendship after the war’s completion.

Rāma’s gratitude and Vibhīṣaṇa’s loyal, whole-hearted service.