Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

अङ्गद

प्रत्यागमनम् — Angada’s Return and the Confirmation of Sītā’s Discovery

यद्यप्यकृतकृत्यानामीदृश स्स्यादुपक्रमः।भवेत्स दीनवदनो भ्रान्तविप्लुतमानसः।।।।

yady apy akṛtakṛtyānām īdṛśaḥ syād upakramaḥ |

bhavet sa dīna-vadano bhrānta-vipluta-mānasaḥ ||

Selbst wenn jene, die ihr Werk nicht vollbracht haben, auf solche Weise zurückkehrten, würde er niedergeschlagen erscheinen: das Antlitz gesenkt, der Geist verwirrt und aufgewühlt.

यदिif
यदि:
सम्बन्ध (condition marker)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तार्थक (conditional)
अपिeven
अपि:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थक/समुच्चय (even/also)
अकृतकृत्यानाम्of those who have not accomplished the task
अकृतकृत्यानाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootअ+कृत+कृत्य (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कृतं कृत्यं येषां न = not having accomplished the task); पुंलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति, बहुवचन
ईदृशःsuch, like this
ईदृशः:
कर्ता (as adjectival)
TypeAdjective
Rootईदृश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषण (उपक्रमः)
स्यात्would be
स्यात्:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (optative); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
उपक्रमःundertaking/attempt (here: return/step)
उपक्रमः:
कर्ता (subject of 'स्यात्')
TypeNoun
Rootउपक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन
भवेत्would become
भवेत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (optative); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
कर्ता
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; पुंलिङ्ग
दीनवदनःwith a dejected face
दीनवदनः:
कर्ता (as adjectival)
TypeAdjective
Rootदीन+वदन (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (दीनं वदनं यस्य); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सः)
भ्रान्तconfused
भ्रान्त:
कर्ता (as adjectival, within compound)
TypeAdjective
Rootभ्रान्त (प्रातिपदिक; भ्रम्-धातोः क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; (समासे पूर्वपद)
विप्लुतunsteady, shaken
विप्लुत:
कर्ता (as adjectival, within compound)
TypeAdjective
Rootवि+प्लु (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; (समासे मध्यपद)
मानसःwhose mind is confused and unsettled
मानसः:
कर्ता (as adjectival)
TypeAdjective
Rootमानस (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (भ्रान्तं च विप्लुतं च मानसं यस्य); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सः)

"In case the vanaras have returned without accomplishing the task, Angada would have assumed a pathetic face, perplexed and unsteady in mind.

R
Rāma
A
Aṅgada (implied)
V
Vānara search-party (implied)

FAQs

Dharma connects inner state to duty: failure in a righteous mission naturally burdens the mind; success brings steadiness and openness.

Dadhimukha describes how Aṅgada would look if the mission had failed, reinforcing that their current demeanor signals success.

Emotional honesty—true leaders cannot easily mask the moral weight of failure in a sacred duty.