Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

अभिज्ञानप्रदानम्

The Token of Recognition (Chūḍāmaṇi) and the Crow Episode Recalled

केन ते नागनासोरु विक्षतं वै स्तनान्तरम्।।5.38.26।।कः क्रीडति सरोषेण पञ्चवक्त्रेण भोगिना।

kena te nāganāsoru vikṣataṃ vai stanāntaram || 5.38.26 ||

kaḥ krīḍati saroṣeṇa pañcavaktreṇa bhoginā |

„Von wem, o Frau mit elefantengleichen Schenkeln, ist deine Brust verwundet worden? Wer spielt so tollkühn mit einer erzürnten, fünffach gehaubten Schlange?“

kenaby whom
kena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नवाचक-सर्वनाम, तृतीया (Instrumental/करण), एकवचन
teyour
te:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
nāga-nāsa-ūruO lady with elephant-trunk-like thighs
nāga-nāsa-ūru:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnāga (प्रातिपदिक) + nāsā (प्रातिपदिक) + ūru (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय/बहुपद-समासप्राय (उपाधि): ‘नागनासेव ऊरू यस्याः सा’; स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
vikṣatamwounded
vikṣatam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvi-√kṣan/√kṣat (धातु) + kta (क्त)
Formकृदन्त-भूतकृत् (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘stanāntaram’ विशेषण
vaiindeed
vai:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (indeed)
stanāntaramthe space between the breasts
stanāntaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootstana (प्रातिपदिक) + antara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: ‘स्तनयोः अन्तरम्’; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
kaḥwho
kaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नवाचक-सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
krīḍatisports/plays
krīḍati:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√krīḍ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
sa-roṣeṇawith anger/angrily
sa-roṣeṇa:
Prakaraṇa (प्रकरण/भाव)
TypeIndeclinable
Rootsa (उपसर्ग/सह) + roṣa (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव: ‘रोषेण सह’ = ‘angrily’; तृतीया-एकवचनरूपेण अव्ययीभूत
pañca-vaktreṇaby/with the five-hooded
pañca-vaktreṇa:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootpañca (संख्या) + vaktra (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास: ‘पञ्च वक्त्राणि यस्य’ (five-mouthed); तृतीया, एकवचन; ‘bhoginā’ विशेषण
bhogināserpent
bhoginā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootbhogin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; सर्पवाचक

'Then looking around, you saw the crow facing me with sharp, blood-stained claws.

R
Rāma
S
Sītā
S
serpent (bhogin)

FAQs

Before administering justice, dharma requires inquiry—seeking the truth of who caused harm and why, rather than acting blindly.

Rāma questions Sītā about the source of her injury, using a vivid warning metaphor.

Discernment and responsibility: even in anger, Rāma begins with fact-finding (satya-anveṣaṇa).