Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

अभिज्ञानप्रदानम्

The Token of Recognition (Chūḍāmaṇi) and the Crow Episode Recalled

स मां दृष्ट्वा महाबाहुर्वितुन्नां स्तनयोस्तदा।।5.38.25।।आशीविष इव क्रुद्धश्वसन्वाक्यमभाषत।

sa māṃ dṛṣṭvā mahābāhur vitunnāṃ stanayos tadā || 5.38.25 ||

āśīviṣa iva kruddhaḥ śvasan vākyam abhāṣata |

Als er mich damals sah, an den Brüsten verwundet, entbrannte der Großarmige vor Zorn wie eine zischende Schlange; schwer atmend sprach er.

saḥhe (Rama)
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
māmme
mām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, द्वितीया, एकवचन
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव
mahābāhuḥthe strong-armed one
mahābāhuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + bāhu (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि: ‘महान्तौ बाहू यस्य सः’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vitunnāmwounded
vitunnām:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootvi-√tud (धातु) + kta (क्त)
Formकृदन्त-भूतकृत् (past participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘mām’ विशेषण (wounded)
stanayoḥin the breasts
stanayoḥ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootstana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/सम्बन्ध) वा सप्तमी-द्विवचनरूप (Locative dual) संदिग्ध; अर्थतः ‘in/at the breasts’ (सप्तमी-द्विवचन) अधिक संगत
tadāthen
tadā:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
āśīviṣaḥa venomous snake
āśīviṣaḥ:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootāśīviṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपमान (simile standard)
ivalike
iva:
Upama-sambandha (उपमा-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-वाचक-अव्यय (like/as)
kruddhaḥangered
kruddhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√krudh (धातु) + kta (क्त)
Formकृदन्त-भूतकृत्, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘saḥ’ विशेषण
śvasanbreathing hard
śvasan:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√śvas (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘saḥ’ विशेषण
vākyamwords/speech
vākyam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
abhāṣataspoke
abhāṣata:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootabhi-√bhāṣ (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

'O Sita with a beautiful lap like an elephant trunk! by whom is your bosom wounded? Who is sporting with an angry five-hooded snake?

S
Sītā
R
Rāma

FAQs

Dharma permits righteous anger when it arises from protecting the harmed; it is not personal malice but a response to injustice.

Rāma sees Sītā injured and reacts with intense protective fury.

Protective resolve—anger disciplined by duty (maryādā) rather than uncontrolled violence.