Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

सीताप्रत्यय-प्रदानम्

Sita’s Recognition and Reassurance by the Envoy

अर्हसे च कपिश्रेष्ठ मया समभिभाषितुम्।यद्यसि प्रेषितस्तेन रामेण विदितात्मना।।।।

arhase ca kapi-śreṣṭha mayā samabhibhāṣitum |

yady asi preṣitas tena rāmeṇa viditātmanā ||

O Bester der Affen, es ziemt sich, dass ich mit dir spreche—wenn du wahrlich von jenem Rāma gesandt bist, dem Selbstbeherrschten, der sein eigenes Wesen erkennt.

अर्हसेyou deserve/are fit
अर्हसे:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; आत्मनेपद
and
:
सम्बन्ध (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
कपिश्रेष्ठO best of monkeys
कपिश्रेष्ठ:
सम्बोधन (Sambodhana/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकपि (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (कपीनाम् श्रेष्ठः); पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
मयाby me
मया:
कर्तृ (Kartṛ of infinitive-action/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया (3rd), एकवचन
समभिभाषितुम्to converse
समभिभाषितुम्:
प्रयोजन (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootसम्-अभि-भाष् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive), ‘to speak/converse’
यदिif
यदि:
सम्बन्ध (Condition/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक अव्यय (conditional particle)
असिyou are
असि:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
प्रेषितःsent
प्रेषितः:
कर्तृ-विशेषण (Kartṛ-viśeṣaṇa/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र-इष् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; predicate to त्वम् (understood)
तेनby him
तेन:
कर्तृ (Kartṛ in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
रामेणby Rama
रामेण:
कर्तृ (Kartṛ in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; apposition to तेन
विदितात्मनाby the self-knowing (Rama)
विदितात्मना:
कर्तृ-विशेषण (Kartṛ-viśeṣaṇa/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootविदित (प्रातिपदिक; √विद्) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि समास (vidita ātmā yasya saḥ); पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; qualifying रामेण

"O best of monkeys! As you have been sent by Rama, the knower of the self, it is proper for me to converse with you.

S
Sita
H
Hanuman
R
Rama

FAQs

Responsible trust: dharma requires discernment—Sītā will engage only if the messenger’s claim aligns with Rāma’s known integrity.

Sītā sets a condition for dialogue, indicating she will speak properly with Hanumān if he is truly Rāma’s envoy.

Viveka (discrimination) and maryādā (propriety): even in distress, Sītā maintains careful standards of verification and conduct.