Previous Verse
Next Verse

Shloka 85

समुद्रलङ्घनारम्भः

Commencement of the Ocean-Crossing

ऋषयस्तुष्टुवुश्चैनं प्लवमानं विहायसा।जगुश्च देवगन्धर्वाः प्रशंसन्तो महौजसम्।।।।

ṛṣayas tuṣṭuvuś cainaṃ plavamānaṃ vihāyasā |

jaguś ca devagandharvāḥ praśaṃsanto mahaujasam ||

Als er durch den Himmel dahinzog, priesen ihn die Rishis; und Devas und Gandharvas sangen, den Mächtigen von großem Glanz rühmend.

ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तुष्टुवुःpraised
तुष्टुवुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
एनम्him
एनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
प्लवमानम्leaping
प्लवमानम्:
Karma-anvaya (विशेषण)
TypeVerb
Rootप्लु (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (present active participle/शानच्), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
विहायसाin the sky
विहायसा:
Adhikarana (अधिकरण/locative sense)
TypeNoun
Rootविहायस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; अधिकरणार्थे (instrumental used adverbially: 'in/through the sky')
जगुःsang
जगुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगै (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
also/and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
देवगन्धर्वाःdevas and gandharvas
देवगन्धर्वाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव + गन्धर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
प्रशंसन्तःpraising
प्रशंसन्तः:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootप्र + शंस् (धातु)
Formवर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (present active participle/शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्रियाविशेषणभावे
महौजसम्the greatly vigorous one
महौजसम्:
Karma (कर्म; apposition to एनम्)
TypeNoun
Rootमहā + ओजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहिः (one who has great vigor)

The sages praised him while he was coursing through the sky, the gods and gandharvas sang in praise of him extolling his majesty and vigour.

H
Hanumān
Ṛṣis
D
Devas
G
Gandharvas
S
sky (vihāyas)

FAQs

Dharma is upheld by the approval of the wise: the praise of ṛṣis symbolizes moral validation of Hanumān’s selfless service.

Hanumān’s flight becomes a cosmic spectacle, witnessed and celebrated by sages and celestial beings.

Tejas (radiant strength) directed toward a righteous end.