Previous Verse
Next Verse

Shloka 70

समुद्रलङ्घनारम्भः

Commencement of the Ocean-Crossing

कपिवातश्च बलवान् मेघवातश्च निःसृतः।सागरं भीमनिर्घोषं कम्पयामासतुर्भृशम्।।।।

kapivātaś ca balavān meghavātaś ca niḥsṛtaḥ | sāgaraṃ bhīmanirghoṣaṃ kampayāmāsatur bhṛśam ||

Der mächtige Wind, den die Bewegung des Affen entfachte, zusammen mit dem Wind, der aus den Wolken hervorbrach, erschütterte das Meer heftig und ließ es mit furchterregendem Dröhnen aufbrüllen.

कपिवातःthe monkey-wind
कपिवातः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकपि (प्रातिपदिक) + वात (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: कपेः वातः (wind caused by the monkey); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
बलवान्powerful
बलवान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootबलवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; qualifying कपिवातः
मेघवातःthe cloud-wind
मेघवातः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमेघ (प्रातिपदिक) + वात (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: मेघस्य वातः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
निःसृतःrushing forth
निःसृतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिस्-सृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; qualifying (कपिवातः/मेघवातः) as a shared predicate
सागरम्the ocean
सागरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भीमनिर्घोषम्with dreadful roar
भीमनिर्घोषम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootभीम (प्रातिपदिक) + निर्घोष (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: भीमः निर्घोषः यस्य; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; qualifying सागरम्
कम्पयामासतुःthe two shook/agitated
कम्पयामासतुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकम्प् (धातु) + णिच् (causative)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, द्विवचन; परस्मैपद; causative (णिजन्त): ‘caused to shake’
भृशम्violently
भृशम्:
Sambandha (सम्बन्ध/रीति)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formपरिमाण/तीव्रता-अव्यय (adverb: greatly/violently)

The forceful wind generated by the monkey moving swiftly, and by the clouds agitatedthe ocean violently, creating dreadful sounds.

H
Hanumān
O
Ocean (Sāgara)
C
Clouds (Megha)
W
Wind (Vāta)

FAQs

Dharma is portrayed as a force that moves the world: when a righteous mission is pursued with full effort, even nature seems to respond to its momentum.

As Hanumān speeds onward, winds—both from his motion and from clouds—agitate the sea into a fearsome roar.

Udyama (energetic initiative) that is so intense it becomes palpable in the surrounding world.