Previous Verse
Next Verse

Shloka 58

समुद्रलङ्घनारम्भः

Commencement of the Ocean-Crossing

तस्य विद्युत्प्रभाकारे वायुमार्गानुसारिणः।।।।नयने विप्रकाशेते पर्वतस्थाविवानलौ।

tasya vidyutprabhākāre vāyumārgānusāriṇaḥ |

nayane viprakāśete parvatasthāv ivānalau ||

Als er den Himmel entlang des Windpfades durchmaß, leuchteten seine Augen—im Glanz des Blitzes—wie zwei Feuer, die auf einem Berge brennen.

तस्यof him, his
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Possessor)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
विद्युत्-प्रभा-आकारेhaving the look of lightning-glow
विद्युत्-प्रभा-आकारे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविद्युत् (प्रातिपदिक) + प्रभा (प्रातिपदिक) + आकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (विद्युत्प्रभायाः आकारः = having the appearance of lightning-glow); विशेषणम् (नयने)
वायु-मार्ग-अनुसारिणःfollowing the path of the wind
वायु-मार्ग-अनुसारिणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवायु (प्रातिपदिक) + मार्ग (प्रातिपदिक) + अनुसारिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (वायुमार्गम् अनुसरन्तौ = following the wind-path); विशेषणम् (नयने)
नयने(two) eyes
नयने:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootनयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम्
विप्रकाशेतेshine brightly
विप्रकाशेते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकाश् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथम-पुरुषः, द्विवचनम्; आत्मनेपदम्; उपसर्गः—वि
पर्वत-स्थौstanding on a mountain
पर्वत-स्थौ:
Upamana (उपमान)
TypeAdjective
Rootपर्वत (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (पर्वते स्थौ = situated on a mountain); विशेषणम् (अनलौ)
इवlike
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमा-अव्ययम्
अनलौ(two) fires
अनलौ:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootअनल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम्; उपमानम्

As he was moving in the sky following the direction of the wind, his eyes blazed like two fires burning on the mountain, flashing like lightning.

H
Hanumān
V
vāyu (wind)
Ā
ākāśa (sky)
V
vidyut (lightning)
A
anala (fire)
P
parvata (mountain)

FAQs

Tejas is dharmic when aligned with service: Hanumān’s blazing eyes signify focused awareness used for protection and truthful accomplishment, not domination.

Hanumān moves swiftly through the air, and the narrator highlights the brilliance of his eyes as an omen of power and success.

Tejas with ekāgratā (concentration)—radiant energy guided by purpose.