HomeRamayanaSundara KandaSarga 1Shloka 192
Previous Verse
Next Verse

Shloka 192

समुद्रलङ्घनारम्भः

Commencement of the Ocean-Crossing

स तस्या विवृते वक्त्रे वज्रसंहननः कपिः।संक्षिप्य मुहुरात्मानं निष्पपात महाबलः।।।।

sa tasyā vivṛte vaktre vajrasaṃhananaḥ kapiḥ |

saṃkṣipya muhur ātmānaṃ niṣpapāta mahābalaḥ ||

Als ihr Mund weit aufklaffte, zog der mächtige Affe, hart wie ein Donnerkeil, seinen Leib plötzlich klein zusammen und sprang hinein.

सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
तस्याःof her
तस्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
विवृतेin the opened
विवृते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootवि + वृ (धातु)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; विशेषण
वक्त्रेin the mouth
वक्त्रे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
वज्र-संहननःhaving a thunderbolt-like build
वज्र-संहननः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवज्र (प्रातिपदिक) + संहनन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (उपमान/गुणवाचकः); विशेषण
कपिःthe monkey
कपिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकपि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
संक्षिप्यhaving contracted
संक्षिप्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + क्षिप् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया
मुहुःagain and again / repeatedly
मुहुः:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-क्रियाविशेषण (adverb of time/frequency)
आत्मानम्himself
आत्मानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
निष्पपातleapt out / sprang forth
निष्पपात:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनिस् + पत् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
महाबलःmighty
महाबलः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कर्मधारय; विशेषण

Hanuman, the vanara whose physique was as hard as thunderbolt suddenly contracted once again and entered her opened mouth.

H
Hanumān
S
Siṃhikā

FAQs

Dharma may require skillful means (upāya): courage joined to strategy, not reckless force, to protect a righteous objective.

Hanumān uses size-shifting tactically—contracting himself to enter Siṃhikā’s open mouth as part of defeating her.

Dākṣya (dexterity/skill) and dhṛti (steadfast nerve) under immediate threat.