HomeRamayanaSundara KandaSarga 1Shloka 109
Previous Verse
Next Verse

Shloka 109

समुद्रलङ्घनारम्भः

Commencement of the Ocean-Crossing

स तथा पातितस्तेन कपिना पर्वतोत्तमः।।।।बुद्ध्वा तस्य कपेर्वेगं जहर्ष च ननन्द च।

sa tathā pātitas tena kapinā parvatottamaḥ | buddhvā tasya kaper vegaṁ jaharṣa ca nananda ca ||

So von dem Affen niedergeworfen, erkannte jener vortreffliche Berg die Schnelligkeit des Affenhelden und frohlockte und jubelte.

तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आकाशगतम्gone into the sky
आकाशगतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootआकाश-गत (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP), द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of तम्): "gone into the sky"
वीरम्the hero
वीरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेष्य (apposition to तम्)
आकाशेin the sky
आकाशे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootआकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative, 7th), एकवचन
समुपस्थितःhaving come near / present
समुपस्थितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम्-उप-स्था (धातु) + क्त (PPP)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of पर्वतः): "having approached/standing near"
प्रीतःpleased
प्रीतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्री (धातु) + क्त (PPP)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of पर्वतः): "pleased"
हृष्टमानाwith joyful mind
हृष्टमाना:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootहृष्ट-मानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of पर्वतः): "with delighted mind"
वाक्यम्words / speech
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पर्वतःthe mountain
पर्वतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कपिम्the monkey (Hanumān)
कपिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकपि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सम्बोध्य/प्रति (addressed object)
मानुषम्human
मानुषम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (of रूपम्): "human"
धारयन्assuming / bearing
धारयन्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधृ (धातु) + शतृ (present active participle)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (Present Active Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of पर्वतः): "bearing/assuming"
रूपम्form
रूपम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आत्मनःof himself
आत्मनः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; स्वत्व/सम्बन्ध
शिखरेon the summit
शिखरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिखर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
स्थितःstanding
स्थितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (PPP)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of पर्वतः): "standing"

Felled by the vanara's speed, the tall mountain overwhelmed with joy roared in high pitch.

H
Hanumān
M
Maināka (as parvatottama)

FAQs

Honoring excellence: virtue includes the ability to recognize and celebrate righteous strength used for a noble cause.

After being pressed down by Hanumān, the mountain understands Hanumān’s extraordinary momentum and becomes delighted rather than offended.

Muditā (joy in another’s excellence): the mountain’s appreciative delight at Hanumān’s capability and mission.