Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

लक्ष्मणस्य वनानुगमन-प्रतिज्ञा तथा आयुध-संग्रहः

Lakshmana’s Vow to Follow Rama and the Retrieval of Divine Weapons

न देवलोकाक्रमणं नामरत्वमहं वृणे।ऐश्वर्यं वापि लोकानां कामये न त्वया विना।।।।

na devalokākramaṇaṃ nāmaratvam ahaṃ vṛṇe | aiśvaryaṃ vāpi lokānāṃ kāmaye na tvayā vinā ||

Ohne dich wählte ich weder den Sieg über das Reich der Devas noch Unsterblichkeit; auch die Herrschaft über die Welten begehre ich nicht, wenn du nicht bei mir bist.

एवम्thus
एवम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; manner adverb
ब्रुवाणःspeaking
ब्रुवाणः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त present active participle; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सौमित्रिःSaumitri (Lakshmana)
सौमित्रिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसौमित्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; patronymic of Lakṣmaṇa
वनवासायfor forest-dwelling
वनवासाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootवन-वास (प्रातिपदिक)
Formसमास: वन + वास; पुंलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान/उद्देश्य), एकवचन
निश्चितःresolved/decided
निश्चितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिश्चित (प्रातिपदिक; from नि-√चि)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
रामेणby Rama
रामेण:
Kartr-karana (कर्ता-करण/agent in passive)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
बहुभिःwith many
बहुभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया, बहुवचन; adjective of सान्त्वैः
सान्त्वैःwith consolations
सान्त्वैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसान्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
निषिद्धःdissuaded/forbidden
निषिद्धः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिषिद्ध (प्रातिपदिक; from नि-√सिध्/√षिध् ‘forbid’)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; passive sense ‘having been restrained’
पुनःagain
पुनः:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; adverb ‘again’
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (imperfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Without you, I do not want victory over the gods or sovereignty over the worlds or even immortality.

L
Lakshmaṇa
R
Rāma
D
devaloka (world of the gods)

FAQs

Dharma is prioritized relationship-bound duty over personal gain: Lakshmaṇa rejects even divine rewards if they separate him from serving Rāma.

Lakshmaṇa responds to attempts to dissuade him, declaring that no reward—cosmic or divine—matters without Rāma.

Renunciation of self-interest (niṣkāma-sevā): he values righteous companionship above power, fame, or immortality.