Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

एकोनविंशः सर्गः (Sarga 19): Rāma’s Unshaken Acceptance of Exile and Kaikeyī’s Urgency

दण्डकारण्यमेषोऽहमितो गच्छामि सत्वरः।अविचार्य पितुर्वाक्यं समा वस्तुं चतुर्दश।।2.19.11।।

daṇḍakāraṇyam eṣo 'ham ito gacchāmi satvaraḥ |

avicārya pitur vākyaṃ samā vastuṃ caturdaśa || 2.19.11 ||

Was mich betrifft, so werde ich sogleich von hier in den Daṇḍaka-Wald aufbrechen; ohne das Wort meines Vaters zu erörtern, werde ich dort vierzehn Jahre wohnen.

दण्डकारण्यम्to the Dandaka forest
दण्डकारण्यम्:
Karma (कर्म/गन्तव्य)
TypeNoun
Rootदण्डक + अरण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समासः दण्डकानाम् अरण्यम्/दण्डक-अरण्यम् (प्रसिद्ध-देशवाचक)
एषःthis (one)
एषः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootetad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
इतःfrom here
इतः:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootitas (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: ‘from here’)
गच्छामिI go
गच्छामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलट् (present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सत्वरःin haste
सत्वरः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण/भाव)
TypeAdjective
Rootsatvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषण (hastening)
अविचार्यwithout considering
अविचार्य:
Purvakala (पूर्वकाल/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootअ-वि-चार् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (absolutive/gerund), ‘having not deliberated’
पितुःof (my) father
पितुः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति (Genitive), एकवचन
वाक्यम्word/command
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
समाःyears
समाः:
Karma (कर्म/परिमाण)
TypeNoun
Rootsamā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन
वस्तुम्to live
वस्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), ‘to dwell/live’
चतुर्दशfourteen
चतुर्दश:
Visheshana (विशेषण/परिमाण)
TypeAdjective
Rootचतुर् + दश (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-शब्दः; द्विगु-समासः (14); समासान्त-रहित, परिमाणवाचक विशेषण

As for me, without deliberating on the propriety of my father's orders, I shall go from here at once to Dandaka forest to live (there) for fourteen years.

R
Rāma
D
Daśaratha (implied as 'father')
D
Daṇḍaka forest

FAQs

Satya to a father’s word and dharma of filial duty: Rāma treats the king’s promise/command as binding, choosing integrity over personal gain.

Rāma responds to the exile demand by immediately consenting to go to the forest for fourteen years.

Satya-niṣṭhā and tyāga (devotion to truth and self-sacrifice): immediate willingness to renounce the kingdom.