Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

कैकेयीवरप्रार्थना

Kaikeyi Demands the Two Boons

इति देवी महेष्वासं परिगृह्याभिशस्य च।ततः परमुवाचेदं वरदं काममोहितम्।।।।

iti devī maheṣvāsaṃ parigṛhyābhiśasya ca | tataḥ param uvācedaṃ varadaṃ kāmamohitam || 2.11.17 ||

So sprach die Königin; den großen Bogenschützen umschlingend und ihn mit Schmeichelei preisend, wandte sie sich darauf an den Gnadengeber, nun vom Begehren betört.

इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-निर्देश (quotative particle)
देवीthe queen
देवी:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महेष्वासम्the great archer
महेष्वासम्:
Karma (कर्म/Object; of parigṛhya/abhiśasya)
TypeNoun
Rootmahā-iṣvāsa (प्रातिपदिक; महा + इष्वास)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
परिगृह्यhaving embraced/seized
परिगृह्य:
Purvakala (पूर्वकाल/Preceding action)
TypeVerb
Rootpari-√ग्रह् (धातु) + ल्यप्
Formल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकाल
अभिशस्यhaving praised/flattered
अभिशस्य:
Purvakala (पूर्वकाल/Preceding action)
TypeVerb
Rootabhi-√शंस् (धातु) + ल्यप्
Formल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकाल
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रम (then/thereafter)
परम्next, thereafter
परम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootparam (अव्यय/विशेषण-प्रयोग)
Formअव्ययवत्; अनन्तरम् (afterwards/next)
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन
इदम्this (speech)
इदम्:
Karma (कर्म/Object; of uvāca)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
वरदम्boon-giver
वरदम्:
Karma (कर्म/Object; qualifying)
TypeAdjective
Rootvara-da (प्रातिपदिक; वर + द)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of महेष्वासम्)
काममोहितम्deluded by desire
काममोहितम्:
Karma (कर्म/Object; qualifying)
TypeAdjective
Rootkāma-mohita (प्रातिपदिक/कृदन्त; काम + मोहित)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

Clasping the great archer, the infatuated king, conferer of boons and flattering him (to the top of her bent), the queen said:

K
Kaikeyī
D
Daśaratha

FAQs

The verse cautions that when desire clouds judgment, one becomes vulnerable to flattery and coercion; dharma requires clarity (viveka) and steadiness.

The narration depicts Kaikeyī using physical closeness and praise to influence Daśaratha immediately before presenting her request.

Discernment and composure—especially for a ruler—so that decisions remain aligned with dharma rather than driven by moha (delusion).