Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 30

Rādhā-sambaddha-mantra-vyākhyā

Rādhā-Related Mantras Explained

व्याप्तं रसाक्ष्मास्वयुतं विमलाबीजमीरितम् । ज्यानभोदाहवह्निस्वयोगैः स्यादरुणामनुः ॥ ३० ॥

vyāptaṃ rasākṣmāsvayutaṃ vimalābījamīritam | jyānabhodāhavahnisvayogaiḥ syādaruṇāmanuḥ || 30 ||

Wenn die Silbe «vyāpta» mit den durch die Codewörter «rasa» und «akṣmā» bezeichneten Silben verbunden und mit dem reinen Bīja (vimalabīja) wie gelehrt vereint wird, dann—durch die vorgeschriebenen Fügungen, angezeigt durch «jyāna», «bho», «dāha» und «vahni»—wird sie zum Mantra der Aruṇā.

व्याप्तम्pervaded; filled
व्याप्तम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्याप्त (कृदन्त, √आप्/√व्याप्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP) ‘pervaded/filled’
रस-अ-क्ष्मा-स्व-युतम्combined with rasa, a, kṣmā, sva
रस-अ-क्ष्मा-स्व-युतम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरस (प्रातिपदिक) + अ (अव्यय/अक्षर-नाम) + क्ष्मा (प्रातिपदिक) + स्व (प्रातिपदिक) + युत (कृदन्त, √युज्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; ‘युत’ = combined; list of syllable-names as prior members
विमला-बीजम्the Vimalā seed-mantra
विमला-बीजम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविमला (प्रातिपदिक) + बीज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; तत्पुरुषः ‘विमलायाः बीजम्’
ईरितम्is stated
ईरितम्:
Kriya (क्रिया)
TypeAdjective
Rootईरित (कृदन्त, √ईर्/ईरय्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; PPP ‘stated’
ज्यान-भः-दाह-वह्नि-स्व-योगैःby the combinations of jyāna, bhaḥ, dāha, vahni, sva
ज्यान-भः-दाह-वह्नि-स्व-योगैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootज्यान (प्रातिपदिक) + भः (अव्यय/अक्षर-नाम) + दाह (प्रातिपदिक) + वह्नि (प्रातिपदिक) + स्व (प्रातिपदिक) + योग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; ‘योगैः’ = by the combinations; prior members are syllable-names
स्यात्would be / is
स्यात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
अरुणा-मनुःthe Aruṇā mantra
अरुणा-मनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअरुणा (प्रातिपदिक) + मनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः ‘अरुणायाः मनुः’

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

A
Aruṇā

FAQs

It presents a technical method of forming a specific deity-mantra (Aruṇā) through precise phonetic combinations, emphasizing that mantra-power depends on correct śabda (sound) and prescribed junction rules.

Even in a technical chapter, the verse supports bhakti by prescribing the correct mantra-form used for worship; devotion is strengthened when the mantra is recited in the exact, taught form.

Śikṣā (phonetics) and Vyākaraṇa-like sandhi/junction discipline are implied through the ‘yoga’ (combination) rules, showing how coded syllables and bījas are assembled for ritual recitation.