Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 136

Śeṣoditya-Sūrya-nyāsa, Soma-sādhana, Graha-pūjā, and Bhauma-vrata-vidhi

Devanagari script

रुद्रार्णोऽयं मनुर्ब्रह्मा मुनिश्छन्दो विराहुत । दैत्येज्यो देवता बीजं ध्रुवः शक्तिर्वसुप्रिया ॥ १३६ ॥

Transliteration

rudrārṇo'yaṃ manurbrahmā muniśchando virāhuta | daityejyo devatā bījaṃ dhruvaḥ śaktirvasupriyā || 136 ||

Translation

In dieser Vidyā/diesem Mantra ist der vorsitzende Laut Rudra; der Seher (ṛṣi) ist Manu; Brahmā wird als Herr verkündet; der Weise ist Muni; das Metrum ist Chandas; die Opferform ist Virāhuta; die Gottheit ist Daityejya; die Keimsilbe ist Bīja; Dhruva ist die Kraft (śakti); und Vasupriyā ist die besonders Geliebte, die zugeordnete Energie/Gefährtin.

Word by Word

• रुद्र-अर्णः: the syllable is ‘Rudra’
• रुद्र-अर्णः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुद्र + अर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st), एकवचन (sg.); ‘रुद्रस्य अर्णः’ (Rudra as the syllable/letter)

• अयम्: this
• अयम्: Anukta-sambandha (सम्बन्ध/pointing)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st), एकवचन (sg.)

• मनुः: Manu (as seer)
• मनुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मनु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st), एकवचन (sg.)

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन्/ब्रह्मा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st), एकवचन (sg.)

• मुनिः: the sage
• मुनिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st), एकवचन (sg.)

• छन्दः: the meter
• छन्दः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: छन्दस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा (1st), एकवचन (sg.)

• विराहुत: Virāhuta (name/term)
• विराहुत: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विराहुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st), एकवचन (sg.); मन्त्र-छन्दोविशेष/नाम (name of a meter/ritual term)

• दैत्येज्यः: Daityejya (name/epithet)
• दैत्येज्यः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैत्य + इज्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st), एकवचन (sg.); ‘दैत्येषु इज्यः’/‘दैत्यानाम् इज्यः’—name/epithet

• देवता: the deity
• देवता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (1st), एकवचन (sg.)

• बीजम्: the seed-syllable
• बीजम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बीज (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा (1st), एकवचन (sg.)

• ध्रुवः: Dhruva
• ध्रुवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ध्रुव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st), एकवचन (sg.)

• शक्तिः: the power (śakti)
• शक्तिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (1st), एकवचन (sg.)

• वसु-प्रिया: Vasupriyā (name/epithet)
• वसु-प्रिया: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वसु + प्रिया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (1st), एकवचन (sg.); ‘वसूनां प्रिया’ (name/epithet)

Speaker

Narada (teaching in a technical Vedanga-style enumeration within Book 1.3)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Rudra
• Manu
• Brahma
• Dhruva
• Vasupriya
• Daityejya

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It encodes the standard mantra-lakṣaṇa framework—ṛṣi, chandas, devatā, bīja, and śakti—showing that spiritual practice must be grounded in precise Vedic method, not mere recitation.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

By naming the devatā and śakti, it directs devotion toward a clearly identified divine focus and its empowering energy, emphasizing disciplined, informed worship rather than vague sentiment.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Chandas (Vedic prosody) and mantra-application protocol (ṛṣi–chandas–devatā–bīja–śakti), which are essential for correct ritual recitation and traditional viniyoga usage.