Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 135

Devapūjā-krama: Ārghya-saṃskāra, Maṇḍala–Nyāsa, Mudrā-pradarśana, Āvaraṇa-arcana, Homa, Japa, and Kṣamāpaṇa

पुष्पैः पत्रैः फलैर्वापि मनसा वा यजेद्विभुम् । साधनाभाविनी ह्येषा दौर्बोधीं श्रृणु नारद ॥ १३५ ॥

puṣpaiḥ patraiḥ phalairvāpi manasā vā yajedvibhum | sādhanābhāvinī hyeṣā daurbodhīṃ śrṛṇu nārada || 135 ||

Man kann den allgegenwärtigen Herrn mit Blumen, Blättern oder Früchten verehren — oder sogar allein mit dem Geist. Denn diese Methode ist von äußeren Mitteln unabhängig; höre, o Nārada, diese feine, schwer zu erfassende Lehre.

पुष्पैःwith flowers
पुष्पैः:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootपुष्प (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
पत्रैःwith leaves
पत्रैः:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootपत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
फलैःwith fruits
फलैः:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
वाor
वा:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय (disjunctive ‘or’)
अपिalso; even
अपि:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अप्यर्थ (also/even)
मनसाwith the mind
मनसा:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
वाor
वा:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय
यजेत्should worship
यजेत्:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन, परस्मैपद
विभुम्the all-pervading Lord
विभुम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
साधनाभाविनीlacking external means
साधनाभाविनी:
कर्तृसमानााधिकरण (Predicate adjective/समानााधिकरण)
TypeAdjective
Rootसाधन + अभाविन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास: साधनानाम् अभावः यस्याः/यत्र; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed
हि:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक (for/indeed)
एषाthis (rite)
एषा:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
दौर्बोधीम्(called) Daurbodhī
दौर्बोधीम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootदौर्बोधी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; नाम (designation)
शृणुhear
शृणु:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative/लोट्), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन, परस्मैपद
नारदO Nārada
नारद:
सम्बोधन (Sambodhana/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनारद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

N
Narada
V
Vibhu (the all-pervading Lord, i.e., Vishnu)

FAQs

It teaches that true worship is not limited by wealth or ritual materials—devotion can be offered through simple offerings or purely through inner, mental worship directed to the all-pervading Lord.

Bhakti is shown as accessible and inward: even when external pūjā items are unavailable, sincere remembrance and mental offering (mānasa-yajana) is valid worship of Vishnu as Vibhu.

It highlights the practical principle of upāsanā (worship methodology): ritual can be simplified to essential intention, emphasizing inner discipline and correct orientation of mind when external ritual implements are absent.