Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 6

Gṛhastha-praveśa: Vivāha-bheda, Ācāra-śauca, Śrāddha-kāla, and Vaiṣṇava-lakṣaṇa

कोपानां वामनां चैव दीर्घदेहां विरुपिणीम् । न्यानाधिकाङ्गीमुन्मत्तां पिशुनां नोद्वहेद् बुधः ॥ ६ ॥

kopānāṃ vāmanāṃ caiva dīrghadehāṃ virupiṇīm | nyānādhikāṅgīmunmattāṃ piśunāṃ nodvahed budhaḥ || 6 ||

Ein Weiser sollte niemanden (als Gefährtin oder Gattin) annehmen, der zu Zorn neigt, zwergwüchsig oder übermäßig groß ist, missgestaltet, mit fehlenden oder überschüssigen Gliedmaßen, geistig unausgeglichen oder der Verleumdung ergeben ist.

कोपानाम्angry (text form irregular)
कोपानाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकोप (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (स्त्रीवाचक-विशेषणरूपेण), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; पाठे ‘कोपानां’ इति रूपं सन्दिग्धम्—अर्थतः ‘कोपिनीम्/क्रोधिनीम्’ (angry) अपेक्षितम्
वामनाम्dwarfish/short
वामनाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवामन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
and
:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
एवindeed
एव:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
दीर्घदेहाम्long-bodied
दीर्घदेहाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootदीर्घ-देहा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः: दीर्घः देहः यस्याः
विरूपिणीम्ugly/deformed
विरूपिणीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवि-रूपिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
न्यानाधिकाङ्गीम्with deficient or extra limbs
न्यानाधिकाङ्गीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootन्यून-अधिक-अङ्गी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्वन्द्वः (न्यून + अधिक) ततः कर्मधारयवत् अङ्गी—‘having deficient/excess limbs’
उन्मत्ताम्mad/insane
उन्मत्ताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउन्मत्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पिशुनाम्slanderous/treacherous
पिशुनाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपिशुन (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
not
:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
उद्वहेत्should marry
उद्वहेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउद्-√वह् (धातु)
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
बुधःa wise man
बुधः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: raudra

FAQs

It frames household life as a dharmic discipline: choosing close association carefully protects one’s mind from anger, instability, and harmful speech, which obstruct sattva and spiritual progress.

Bhakti thrives in a peaceful, truthful environment; the verse warns that anger and slander disturb the heart and community, weakening steadiness in japa, vrata, and Vishnu-smarana.

No specific Vedanga (like Vyakarana or Jyotisha) is taught directly; the practical takeaway is dharma-niti—guarding speech and relationships to sustain a sattvic life supportive of Vedic practice.