Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 106

Vāmana’s Advent, Aditi’s Hymn, Bali’s Gift, and the Mahatmya of Bhū-dāna

Devanagari script

तं दृष्ट्वा कोटिसूर्याभं योग्यावयवसुन्दरम् । वामनं सहसोत्थाय प्रत्यगृह्णात्कृताञ्जलिः ॥ ६ ॥

Transliteration

taṃ dṛṣṭvā koṭisūryābhaṃ yogyāvayavasundaram | vāmanaṃ sahasotthāya pratyagṛhṇātkṛtāñjaliḥ || 6 ||

Translation

Als er Vāmana erblickte—strahlend wie zehn Millionen Sonnen und in jedem wohlgefügten Glied von vollkommener Schönheit—stand er sogleich auf und empfing Ihn mit ehrfürchtig gefalteten Händen (añjali).

Word by Word

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम्; सर्वनाम

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भावकृदन्तम् (Gerund/Absolutive)

• कोटि-सूर्य-आभम्: having the splendor of ten million suns
• कोटि-सूर्य-आभम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कोटि (प्रातिपदिक) + सूर्य (प्रातिपदिक) + आभ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (कोटीनां सूर्याणाम् इव आभा यस्य)

• योग्य-अवयव-सुन्दरम्: beautiful with well-proportioned limbs
• योग्य-अवयव-सुन्दरम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: योग्य (प्रातिपदिक) + अवयव (प्रातिपदिक) + सुन्दर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्; तत्पुरुषः (योग्याः अवयवाः यस्य, तैः सुन्दरः)

• वामनम्: Vāmana (the dwarf form)
• वामनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वामन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• सहसा: suddenly
• सहसा: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सहसा (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)

• उत्थाय: having risen
• उत्थाय: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: उत्-स्था (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भावकृदन्तम् (Gerund); उपसर्गः उत्

• प्रति-अगृह्णात्: received / welcomed
• प्रति-अगृह्णात्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रति-ग्रह् (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (Imperfect/Past), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; उपसर्गः प्रति

• कृत-अञ्जलिः: with folded hands
• कृत-अञ्जलिः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृ-धातु, क्त-प्रत्यय) + अञ्जलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम्; कर्मधारयः (कृतः अञ्जलिः यस्य)

Speaker

Narrator (Purana narrative voice; dialogue context likely within Narada–Sanatkumara frame)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Vamana
• Vishnu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It emphasizes bhakti expressed as immediate reverence: recognizing the Lord’s divine radiance and responding with humility, rising to honor Him and offering añjali (joined palms).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is shown as spontaneous, embodied devotion—promptly standing up, welcoming the Lord, and saluting with folded hands—signaling surrender (praṇāma) and loving reception (satkāra).

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

While not a technical Vedāṅga passage, it reflects smārta/ācāra practice aligned with kalpa (ritual conduct): proper atithi-satkara—standing up and greeting with respectful añjali.