Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 68

Anadhyaya and the Winds: From Vedic Recitation Protocol to Sanatkumara’s Moksha-Upadesha

यदा सर्वं परित्यज्य गंतव्यमवशेन वै । अनर्थे किं प्रसक्तस्त्वं स्वमर्थं नानुतिष्टसि ॥ ६८ ॥

yadā sarvaṃ parityajya gaṃtavyamavaśena vai | anarthe kiṃ prasaktastvaṃ svamarthaṃ nānutiṣṭasi || 68 ||

Wenn du doch eines Tages machtlos fortgehen musst und alles zurücklässt—warum hängst du am Nutzlosen? Warum verfolgst du nicht dein wahres Heil?

यदाwhen
यदा:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal conjunction)
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘everything’ (object of leaving)
परित्यज्यhaving abandoned
परित्यज्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootपरि + त्यज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having abandoned’
गन्तव्यम्one must go
गन्तव्यम्:
Vidheyārtha (विधेयार्थ)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligative), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भावः: ‘it must be gone’
अवशेनby force; helplessly
अवशेन:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअवश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; ‘by compulsion/helplessness’
वैindeed
वै:
Vākya-sambandha (वाक्यसम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphasis/assurance)
अनर्थेin what is useless/harmful
अनर्थे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअनर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
किम्why?
किम्:
Prashna (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (प्रातिपदिक)
Formप्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative particle, ‘why?’)
प्रसक्तःattached
प्रसक्तः:
Kartṛ-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + सञ्ज्/सक्त (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘attached/engaged’
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्वम्your own
स्वम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; modifies अर्थम्
अर्थम्true good/aim; benefit
अर्थम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
not
:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
अनुतिष्ठसिyou pursue/practice
अनुतिष्ठसि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअनु + स्था (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: vira (heroic)

Secondary Rasa: shanta (peace)

FAQs

It urges vairagya (dispassion) by reminding that death forces everyone to leave all possessions, so one should seek the lasting goal—paramārtha, liberation.

By rejecting anartha (worthless pursuits), it implicitly redirects the mind to the true artha—service and remembrance of the Supreme (commonly framed in the Narada Purana as Vishnu-bhakti), which survives beyond bodily departure.

No specific Vedanga is taught here; the practical takeaway is ethical discernment (viveka): prioritize the puruṣārtha of moksha over transient gains, which can guide one’s choices in ritual, study, and daily conduct.