Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 74

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

Devanagari script

विदेशगः पितावृद्धः खेवा राशिवशात्यये । पूर्ण इंढौ स्वभेशेज्ञे शुभे मुव्यंवुजे तनौ ॥ ७४ ॥

Transliteration

videśagaḥ pitāvṛddhaḥ khevā rāśivaśātyaye | pūrṇa iṃḍhau svabheśejñe śubhe muvyaṃvuje tanau || 74 ||

Translation

Wenn man sich im Ausland befindet und der Vater betagt ist, soll das Zeichen nach dem herrschenden Tierkreiszeichen beurteilt werden. Ist der Mond voll, wohltätig und in seinem eigenen Zeichen oder im Zeichen seines Herrn—besonders in einer glückverheißenden Konfiguration, die den Körper betrifft—so werden günstige Ergebnisse erlangt.

Word by Word

• विदेश-गः: going to a foreign land
• विदेश-गः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विदेश (प्रातिपदिक) + ग (प्रातिपदिक)
• Form: समासपद; पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (पिता/जनः)

• पिता: father
• पिता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• वृद्धः: aged
• वृद्धः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वृद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (पिता)

• खे: in the sky/space
• खे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन (locative: in the sky/space)

• वा: or
• वा: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक अव्यय

• राशि-वश-अत्यये: at the passing under the control of zodiac-signs (astrological)
• राशि-वश-अत्यये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: राशि (प्रातिपदिक) + वश (प्रातिपदिक) + अत्यय (प्रातिपदिक)
• Form: समासपद; पुल्लिङ्ग; सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन

• पूर्णः: full
• पूर्णः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (इन्दौ)

• इन्दौ: when the Moon is (in...)
• इन्दौ: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; सप्तमी, एकवचन

• स्व-भ-ईश-ज्ञे: in the knower/lord of one's own asterism/sign (text uncertain)
• स्व-भ-ईश-ज्ञे: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + भ (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक) + ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: समासपद; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-सम्भाव्य; सप्तमी, एकवचन; विशेषण (इन्दौ)

• शुभे: in an auspicious (place)
• शुभे: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन; विशेषण (इन्दौ/स्थाने)

• मुव्यं-वुजे: in ... (uncertain technical term)
• मुव्यं-वुजे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मुव्यं (प्रातिपदिक; uncertain) + वुज (प्रातिपदिक; uncertain)
• Form: समासपद; सप्तमी, एकवचन (reading uncertain/corrupt)

• तनौ: in the body
• तनौ: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तनु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी, एकवचन

Speaker

Narada (teaching in a didactic/technical register within Book 1.2 discourse)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Narada

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames worldly uncertainty (travel, family responsibility) within a dharmic lens, teaching that outcomes are read through ordered principles (here, Jyotiṣa), encouraging disciplined discernment rather than anxiety.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: it suggests that even practical life-events are approached through śāstric guidance; for a devotee, such guidance supports steadiness of mind, making it easier to maintain remembrance of the Divine amid duties.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Jyotiṣa (a Vedāṅga): the verse points to assessing results via rāśi influence and the Moon’s strength—full Moon, benefic status, and placement in its own sign or favorable lordship—as markers of auspicious outcomes.