Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 73

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

Devanagari script

सपापगोऽर्को जायो वा परवीर्यप्रसूतिकृत् । पापभस्थौ पापखेटैः सूर्यार्घानत्रिकोणगौ ॥ ७३ ॥

Transliteration

sapāpago'rko jāyo vā paravīryaprasūtikṛt | pāpabhasthau pāpakheṭaiḥ sūryārghānatrikoṇagau || 73 ||

Translation

Ist die Sonne (Arka) mit sündhaftem Einfluss verbunden, macht sie einen zum „jāya“ (Untergebenen, von einem anderen Beherrschten) oder zeigt Nachkommenschaft an, die durch die Potenz eines anderen Mannes gezeugt wird. Ebenso, wenn Übeltäterplaneten Übeltäterorte besetzen und wenn Sonne und Mond in den Dreiecksstellungen der Sonnen-argha (technische Teilung) stehen, werden solche Wirkungen angezeigt.

Word by Word

• स-पाप-गः: going with evil (inauspicious)
• स-पाप-गः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय) + पाप (प्रातिपदिक) + ग (प्रातिपदिक)
• Form: समासपद; पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (अर्कस्य)

• अर्कः: the Sun
• अर्कः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अर्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• जायः: husband/consort (or 'born' depending on reading)
• जायः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जाय (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन (reading uncertain; could be जायो)

• वा: or
• वा: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक अव्यय (disjunctive particle)

• पर-वीर्य-प्रसूति-कृत्: causing offspring by another's potency (textual/astrological)
• पर-वीर्य-प्रसूति-कृत्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक) + वीर्य (प्रातिपदिक) + प्रसूति (प्रातिपदिक) + कृत् (प्रातिपदिक)
• Form: समासपद; पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विशेषण (जाय/अर्क)

• पाप-भ-स्थौ: both situated in evil asterisms/places (reading uncertain: bhastha)
• पाप-भ-स्थौ: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + भ (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक)
• Form: समासपद; द्विवचन; प्रथमा (dual nominative); विशेषण (गौ)

• पाप-खेटैः: by evil planets
• पाप-खेटैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक) + खेट (प्रातिपदिक)
• Form: समासपद; पुल्लिङ्ग; तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन

• सूर्य-अर्घ-अन-त्रिकोण-गौ: both not in the Sun's trines/triangular places (astrological)
• सूर्य-अर्घ-अन-त्रिकोण-गौ: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक) + अर्घ (प्रातिपदिक) + अन (अव्यय/नञ्) + त्रिकोण (प्रातिपदिक) + ग (प्रातिपदिक)
• Form: समासपद; द्विवचन; प्रथमा; विशेषण; नञ्-समास (अन-त्रिकोण)

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhayanaka

Secondary Rasa: karuna

Characters & Entities

• Surya (Arka)
• Chandra (implied by trikoṇa-gau in argha context)
• Grahas (planets)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames worldly suffering and social/sexual disorder as karmic outcomes indicated through Jyotiṣa, reminding the seeker that pāpa (sinful karma) has recognizable signs and should be countered by dharma, restraint, and purificatory practice.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

While the verse itself is technical (Jyotiṣa), its implied teaching supports Bhakti-based dharma: recognizing inauspicious tendencies and taking refuge in righteous conduct and devotional atonements rather than fatalism.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Jyotiṣa Vedāṅga: the verse uses graha-doṣa logic—malefic influence (pāpa-graha), placement in inauspicious houses/positions, and trinal configurations tied to the Sun’s technical divisions (argha) to infer likely outcomes.