Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 173

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

Devanagari script

वृषेगेब्जेर्केज्यसौरैः सुहृज्जायाखगैर्नृपः । मंदे मृगांगेत्र्यर्यकांशस्थैरजादिभिर्नृप ॥ १७३ ॥

Transliteration

vṛṣegebjerkejyasauraiḥ suhṛjjāyākhagairnṛpaḥ | maṃde mṛgāṃgetryaryakāṃśasthairajādibhirnṛpa || 173 ||

Translation

O König, wenn der Aszendent Stier ist und mit Merkur, Jupiter und Saturn verbunden, erlangt der Herrscher Freunde, Gattin und Söhne. Und wenn Saturn im Steinbock steht, in den Aṁśas des Aryaman und dergleichen, zusammen mit Zeichen wie Widder, o König, werden ähnliche Wirkungen angezeigt.

Word by Word

• वृषे: in Taurus
• वृषे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वृष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; राशिवाचक

• गे: situated
• गे: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘स्थित’ अर्थे (being in)

• ब्जे: in ‘Bja’ (planet-name)
• ब्जे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ब्ज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ग्रहवाचक (बुध/‘ब्ज’ संज्ञा)

• र्के: in the Sun
• र्के: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अर्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ग्रहवाचक

• ज्य: in Jupiter
• ज्य: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: ज्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ग्रहवाचक (गुरु/‘ज्य’ संज्ञा)

• सौरैः: by/with the Sauras (Saturn etc.)
• सौरैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: सौर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; ग्रहवाचक (शनि/सूर्यसम्बन्धि)

• सुहृत्: with a friend
• सुहृत्: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: सुहृत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (समासपूर्वपदवत्); मित्रवाचक

• जाया: with wife
• जाया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: जाया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (समासपूर्वपदवत्)

• खगैः: with planets
• खगैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: खग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘ग्रह’/‘पक्षी’ अर्थे (here: planets)

• नृपः: the king
• नृपः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मन्दे: in Saturn
• मन्दे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ग्रहवाचक (शनि)

• मृगाङ्गे: in the Moon
• मृगाङ्गे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मृगाङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘मृगस्य अङ्गम्’ इति; चन्द्रवाचक

• त्रि: three
• त्रि: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्यावाचक; समासाङ्ग (numeral element)

• अर्यक: of Aryaka (name)
• अर्यक: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अर्यक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी/सम्बन्ध (genitive relation in compound-context)

• अंशस्थैः: by those placed in a portion (division)
• अंशस्थैः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: अंश-स्थ (प्रातिपदिक; अंश + स्थ)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण; ‘अंशे स्थित’ (placed in a division/portion)

• अजादिभिः: with Aries and the rest
• अजादिभिः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: अज-आदि (प्रातिपदिक; अज + आदि)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; ‘अजादि-राशि/गण’ (Aries etc.)

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन

Speaker

Sanatkumara (in dialogue instruction to Narada / kingly addressee within the astrological teaching)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: none

Characters & Entities

• Budha (Mercury)
• Bṛhaspati (Jupiter/Guru)
• Śani (Saturn)
• Sūrya (Sun)
• Aryaman

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It shows how the Purana integrates Vedāṅga Jyotiṣa with dharma-teachings: worldly stability (friends, spouse, children) is presented as supportive for a disciplined, dharmic life that can culminate in mokṣa.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Indirectly: by describing conditions that yield social and family support, it implies a stable household and righteous prosperity can become a foundation for sustained sādhana—such as Viṣṇu-bhakti, vrata, and charity—rather than an obstacle.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Vedāṅga Jyotiṣa: interpretation of graha-yoga (planetary combinations), rāśi (signs like Vṛṣa and Makara), and aṁśa/divisional placements (aryakāṃśa) to infer results in a native’s life.