Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 172

Jyotiṣa-saṅgraha: Varga-vibhāga, Bala-nirṇaya, Garbha-phala, Āyuḥ-gaṇanā

Devanagari script

यमेंदुतुंगगौ लग्ने षष्टेऽर्कज्ञौ तुलाजगौ । सितासृजो गुरौ कर्को साराजे लग्नगे नृपाः ॥ १७२ ॥

Transliteration

yameṃdutuṃgagau lagne ṣaṣṭe'rkajñau tulājagau | sitāsṛjo gurau karko sārāje lagnage nṛpāḥ || 172 ||

Translation

Wenn Yama und der Mond (in Erhöhung) im Aszendenten stehen und im sechsten Haus Sonne und Merkur in Waage und Schütze weilen; wenn Venus und Mars mit Jupiter vereint sind, Krebs stark ist und der Mond im Aszendenten steht—dann wird der Geborene ein König.

Word by Word

• यम: in Libra (Tula)
• यम: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: यम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; स्थानवाचक (locative)

• इन्दु: the Moon
• इन्दु: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; ग्रहवाचक

• तुंगगौ: (both) in exaltation
• तुंगगौ: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तुंग-ग (प्रातिपदिक; तुङ्ग + ग)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; विशेषण; ‘उच्चस्थाने गतौ’ (in exaltation)

• लग्ने: in the ascendant
• लग्ने: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लग्न (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; भाव/स्थानवाचक

• षष्टे: in the sixth (house)
• षष्टे: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: षष्ठ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; क्रमवाचक विशेषण

• अर्क: the Sun
• अर्क: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अर्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ग्रहवाचक

• ज्ञौ: the two ‘Jña’ planets (pair)
• ज्ञौ: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; ग्रहवाचक (बुध-केतु/बुध-राहु इत्यादि संदर्भानुसार)

• तुला: Libra
• तुला: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तुला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; राशिवाचक

• जगौ: (both) placed
• जगौ: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; ‘जातौ/स्थितौ’ अर्थे (placed/being)

• सिता: white
• सिता: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सित (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• असृजः: blood(s)
• असृजः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: असृज् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘रक्त/रुधिर’ (blood)

• गुरौ: in Jupiter
• गुरौ: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ग्रहवाचक (बृहस्पति)

• कर्कः: Cancer
• कर्कः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कर्क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; राशिवाचक

• साराजे: in (a) royal conjunction/with the king
• साराजे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सा-राज (प्रातिपदिक; सा + राज)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘सह राज्ञा’/‘साराज’ (with the king / royal conjunction)

• लग्नगे: situated in the ascendant
• लग्नगे: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लग्न-ग (प्रातिपदिक; लग्न + ग)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषण; ‘लग्ने गतः’ (situated in the ascendant)

• नृपाः: kings
• नृपाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

Speaker

Narada (within the Narada–Sanatkumara dialogue stream; technical jyotiṣa-style enumeration)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

Characters & Entities

• Yama
• Chandra (Moon)
• Surya (Sun)
• Budha (Mercury)
• Shukra (Venus)
• Mangala (Mars)
• Brihaspati (Jupiter)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It frames worldly sovereignty (becoming a king) as the fruit of specific cosmic configurations, reminding the listener that material status is also governed by dharma-linked karmic and astronomical order described in śāstra.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Direct bhakti instruction is not stated here; instead, the verse functions as a technical aside showing that even royal power is conditional and transient—an implicit prompt in Mokṣa-dharma to seek lasting refuge beyond status through higher spiritual practice.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

Vedāṅga Jyotiṣa: it lists house placements (lagna, ṣaṣṭha) and planetary combinations (Sun–Mercury, Venus–Mars with Jupiter, Moon’s strength) used to infer outcomes like rājya/kingly status.