Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 34

Threefold Suffering, Twofold Knowledge, and the Definition of Bhagavān (Vāsudeva); Prelude to Keśidhvaja–Janaka Yoga

तदीक्षणाय स्वाध्यायश्चक्षुर्योगस्तथापरम् । न मांसचक्षुषा द्रष्टुं ब्रह्मभूतः स शक्यते ॥ ३३ ॥

tadīkṣaṇāya svādhyāyaścakṣuryogastathāparam | na māṃsacakṣuṣā draṣṭuṃ brahmabhūtaḥ sa śakyate || 33 ||

Um Das zu schauen, ist das «Auge» Svādhyāya und ebenso die höhere Disziplin des Yoga. Wer Brahman geworden ist, kann nicht mit dem fleischlichen Auge gesehen werden.

तत्of that
तत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन; (समासपूर्वपद-रूपेण)
ईक्षणायfor seeing
ईक्षणाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootईक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/सम्प्रदान), एकवचन
स्वाध्यायःself-study
स्वाध्यायः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वाध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
चक्षुः(is) an eye
चक्षुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
योगःyoga
योगः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), एकवचन
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb)
अपरम्another/further
अपरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (predicate adjective)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
मांसचक्षुषाwith the fleshly eye
मांसचक्षुषा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमांस + चक्षुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: मांसस्य चक्षुः
द्रष्टुम्to see
द्रष्टुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive/तुमर्थ), क्रियार्थक
ब्रह्मभूतःbecome Brahman / Brahman-realized
ब्रह्मभूतः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootब्रह्मन् + भूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (भू धातोः) ‘भूत’; समासः: ब्रह्म-भूतः = ब्रह्मरूपः
सःhe/that one
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शक्यतेis possible (can be)
शक्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
Formलट्-लकार (Present/वर्तमान), प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive), आत्मनेपद

Sanatkumara (teaching Narada in the Moksha-dharma dialogue)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: adbhuta

B
Brahman

FAQs

It teaches that Brahman-realization is an inner seeing gained through svādhyāya and yoga, not an object for ordinary sensory perception.

By implying that true ‘darśana’ requires inner purification and steady contemplation; bhakti matures into inward absorption where the Divine is known beyond the senses.

Svādhyāya points to disciplined Vedic recitation and study supported by śikṣā (phonetics) and vyākaraṇa (grammar), used as a means to refine understanding and contemplation.