Shloka 2

Draupadī’s Lament and Theodicy: Dharma, Dice, and Īśvara’s Governance (Āraṇyaka-parva 31)

Devanagari script

नाहं कर्मफलान्वेषी राजपुत्रि चराम्युत । ददामि देयमित्येव यजे यष्टव्यमित्युत,राजकुमारी! मैं कर्मोके फलकी इच्छा रखकर उनका अनुष्ठान नहीं करता; अपितु “देना कर्तव्य है” यह समझकर दान देता हूँ और यज्ञको भी कर्तव्य मानकर ही उसका अनुष्ठान करता हूँ

Transliteration

yudhiṣṭhira uvāca | nāhaṃ karmaphalānveṣī rājaputri carāmy uta | dadāmi deyam ity eva yaje yaṣṭavyam ity uta ||

Translation

Yudhiṣṭhira sprach: „O Prinzessin, ich vollziehe meine Handlungen nicht, indem ich ihren Lohn jage. Vielmehr, im Gedanken ‚Geben ist Pflicht‘, gebe ich; und im Gedanken ‚Opfern ist Pflicht‘, vollziehe ich Opfer—aus Verpflichtung gegenüber dem Dharma, nicht aus Gewinnsucht.“

Word by Word

नnot

अहम्I

कर्मफलfruits of actions

अन्वेषीseeking, desirous (of)

राजपुत्रिO princess

चरामिI practice / I perform

उतand / also

ददामिI give

देयम्what is to be given / a duty to give

इतिthus (quotative)

एवindeed / just

यजेI sacrifice / I perform worship

यष्टव्यम्what is to be sacrificed / a duty to perform (a yajña)

इतिthus (quotative)

उतand / also

Speaker

युधिछिर उवाच

Characters & Entities

Yudhiṣṭhira

rājaputrī (princess, addressee)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes