Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

Dvārakā’s Distress and the Saubha Engagement (द्वारकाव्यग्रता तथा सौभयुद्धम्)

ततो हाहाकृतं सर्व सैन्यं मे गतचेतनम्‌ । मां दृष्टवा रथनीडस्थं गतासुमिव भारत,भारत! फिर तो मुझे रथके पिछले भागमें प्राणरहितके समान पड़ा देख मेरी सारी सेना हाहाकार कर उठी। सबकी चेतना लुप्त-सी हो गयी

tato hāhākṛtaṃ sarvaṃ sainyaṃ me gatacetanam | māṃ dṛṣṭvā rathanīḍasthaṃ gatāsum iva bhārata ||

Da brach mein ganzes Heer in Angstgeschrei aus; ihre Sinne schienen zu versagen. O Bhārata, als sie mich hinten auf dem Wagen liegen sahen, gleich einem Leblosen, wurden sie von Schock und Verwirrung ergriffen.

ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
हाहाकृतम्having raised a cry of 'hā hā'; filled with lamentation
हाहाकृतम्:
TypeAdjective
Rootहाहाकृत
FormNeuter, Nominative, Singular
सर्वम्all, entire
सर्वम्:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Nominative, Singular
सैन्यम्army
सैन्यम्:
Karta
TypeNoun
Rootसैन्य
FormNeuter, Nominative, Singular
मेmy, of me
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
गतचेतनम्with consciousness gone; senseless
गतचेतनम्:
TypeAdjective
Rootगतचेतन
FormNeuter, Nominative, Singular
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormAccusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
FormAbsolutive (क्त्वा), Parasmaipada (usage-neutral here)
रथनीडस्थम्situated in the chariot-seat (chariot-nest)
रथनीडस्थम्:
TypeAdjective
Rootरथनीडस्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
गतासुम्whose life-breath has gone; lifeless
गतासुम्:
TypeAdjective
Rootगतासु
FormMasculine, Accusative, Singular
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
भारतO Bhārata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyudeva (speaker)
B
Bhārata (addressee)
S
sainya (army)
R
ratha (chariot)