Shloka 6
Bhīma–Hanūmān Dialogue on Yugas (युगवर्णनम्)
भीमसेन उवाच वैशसं वास्तु यद्वान्यन्न त्वां पृच्छामि वानर । प्रयच्छ मार्गमुनत्तिष्ठ मा मत्त: प्राप्स्यसे व्यथाम्,भीमसेनने कहा--वानर! मेरे प्राण संकटमें पड़े या और कोई दुष्परिणाम भोगना पड़े, इसके विषयमें तुमसे कुछ नहीं पूछता हूँ। उठो और मुझे आगे जानेके लिये रास्ता दो। ऐसा होनेपर तुमको मेरे हाथोंसे किसी प्रकारका कष्ट नहीं उठाना पड़ेगा
bhīmasena uvāca | vaiśasaṃ vāstu yad vānyan na tvāṃ pṛcchāmi vānara | prayaccha mārgam ut-tiṣṭha mā mattaḥ prāpsyase vyathām ||
Bhīmasena sprach: „O Vānara, ich frage dich nicht, ob mein Leben in Gefahr gerät oder ob mich sonst ein übles Geschick trifft. Steh auf und gewähre mir den Durchgang auf dem Pfad. Tust du das, wirst du durch meine Hand keinen Schmerz erleiden.“
भीमसेन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a forceful but restrained assertion of will: Bhīma demands passage without debating consequences, yet offers a conditional non-violence—if the other yields, no harm will be done. It frames ethical tension between pride/impulse and the choice to avoid causing suffering when compliance is possible.
Bhīmasena addresses a vānara who is obstructing the way. He refuses to engage in discussion about potential danger to himself and commands the vānara to rise and clear the path, warning that otherwise the vānara may suffer pain at his hands.